سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه دامغان

خضرلو, علی اکبر, عامل, نصیر, مؤید, محسن, جهانگیری, احمد, گری گوایر, میشل. (1404). سنگ‌نگاری، کانی شیمی و ژئوشیمی اتولیت‌ها و زینولیت‌های هورنبلندیتی گدازه‌های قلیایی شمال غرب مرند (شمال غرب ایران). مجله زمین شیمی ایران, 25(4), 681-696. doi: 10.29252/ijcm.25.4.681
علی اکبر خضرلو; نصیر عامل; محسن مؤید; احمد جهانگیری; میشل گری گوایر. "سنگ‌نگاری، کانی شیمی و ژئوشیمی اتولیت‌ها و زینولیت‌های هورنبلندیتی گدازه‌های قلیایی شمال غرب مرند (شمال غرب ایران)". مجله زمین شیمی ایران, 25, 4, 1404, 681-696. doi: 10.29252/ijcm.25.4.681
خضرلو, علی اکبر, عامل, نصیر, مؤید, محسن, جهانگیری, احمد, گری گوایر, میشل. (1404). 'سنگ‌نگاری، کانی شیمی و ژئوشیمی اتولیت‌ها و زینولیت‌های هورنبلندیتی گدازه‌های قلیایی شمال غرب مرند (شمال غرب ایران)', مجله زمین شیمی ایران, 25(4), pp. 681-696. doi: 10.29252/ijcm.25.4.681
خضرلو, علی اکبر, عامل, نصیر, مؤید, محسن, جهانگیری, احمد, گری گوایر, میشل. سنگ‌نگاری، کانی شیمی و ژئوشیمی اتولیت‌ها و زینولیت‌های هورنبلندیتی گدازه‌های قلیایی شمال غرب مرند (شمال غرب ایران). مجله زمین شیمی ایران, 1404; 25(4): 681-696. doi: 10.29252/ijcm.25.4.681

سنگ‌نگاری، کانی شیمی و ژئوشیمی اتولیت‌ها و زینولیت‌های هورنبلندیتی گدازه‌های قلیایی شمال غرب مرند (شمال غرب ایران)

مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران
مقاله 1، دوره 25، شماره 4 - شماره پیاپی 68، دی 1396، صفحه 681-696    اصل مقاله (4.18 M)
شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/ijcm.25.4.681
نویسندگان
علی اکبر خضرلو* 1؛ نصیر عامل1؛ محسن مؤید1؛ احمد جهانگیری1؛ میشل گری گوایر2
1دانشگاه تبریز
2دانشگاه تولوز
چکیده
سنگ­های آتشفشانی قلیایی شمال­غرب مرند با سن پلیو-کواترنر در شمالی­ترین بخش منطقه آتشفشانی ارومیه-دختر قرار دارند. آنها غنی شدگی مشخصی در LILE و LREE و تهی­شدگی در HFSE (همانند Ta و Nb) نشان می­دهند و همچنین دارای نسبت­های بالای Ba/Ta و Ba/Nb هستند که از ویژگی­های مناطق فرورانش است. بیشتر اتولیت­ها و زینولیت­های هورنبلندیتی دیده شده در این مجموعه در بخش فوران­های تراکی آندزیتی و تراکی آندزیت بازالتی قرار دارند. این اتولیت­ها و زینولیت­ها بافت انباشتی نشان می­دهند و از لحاظ مقدار کانی پلاژیوکلاز به دو گروه تقسیم می­شوند. در گروه نخست مقدار پلاژیوکلاز کمتر از 10 درصد است و آمفیبول و بیوتیت کانی­های اصلی هستند. با در نظر گرفتن مقادیر عناصر سازگار نیکل و کروم، شکل روند REE و ترکیب عناصر اصلی کانی­ها، احتمال داده می­شود که ترکیب ماگمای تشکیل دهنده گروه 1 (اتولیت­های هورنبلندیتی) با سنگ­های آتشفشانی میزبان یکسان باشند. در گروه 2 مقدار پلاژیوکلاز بیشتر از 20 درصد است و آمفیبول، پلاژیوکلاز و بیوتیت کانی­های اصلی هستند. با در نظر گرفتن ترکیب عناصر اصلی کانی­ها، مقدار و شکل روند REE و مقادیر عناصر ناسازگار، احتمال داده می­شود، خاستگاه ماگمای گروه 2 (زینولیت­­­های هورنبلندیتی) گوشته دگرنهاده، با غنی شدگی کمتر نسبت به گروه 1 باشد.    
کلیدواژه‌ها
تراکی آندزیت؛ اتولیت؛ زینولیت؛ هورنبلندیت؛ شمال غرب مرند
مراجع
  1. [1] Capedri S., VentureHi G., Salvioli M.E., Crawford A.J., Barbieri M., "Upper-mantle xenoliths and megacrysts in an alkali basalt from Tallante, south-eastern Spain", European journal of Mineralogy 1 (1989) 685-699. [DOI:10.1127/ejm/1/5/0685]
  2. [1] Capedri S., VentureHi G., Salvioli M.E., Crawford A.J., Barbieri M., "Upper-mantle xenoliths and megacrysts in an alkali basalt from Tallante, south-eastern Spain", European journal of Mineralogy 1 (1989) 685-699. [DOI:10.1127/ejm/1/5/0685]
  3. [2] Downes H., Upton B.G.l., Handisyde E., Thirlwall M.F., "Geochemistry of mafic and ultramafic xenoliths from Fidra (Southern Uplands, Scotland): implications for lithospheric processes in Permo-Carboniferous times", Lithos 58 (2001)105-124. [DOI:10.1016/S0024-4937(01)00052-4]
  4. [2] Downes H., Upton B.G.l., Handisyde E., Thirlwall M.F., "Geochemistry of mafic and ultramafic xenoliths from Fidra (Southern Uplands, Scotland): implications for lithospheric processes in Permo-Carboniferous times", Lithos 58 (2001)105-124. [DOI:10.1016/S0024-4937(01)00052-4]
  5. [3] Downes H., Kostoula T., lones P., Beard D., Thirlwall F., Bodinier L.L., "Geochemistry and Sr-Nd isotopic compositions of mantle xenoliths from the Monte Vulture carbonatite melilitite volcano, central southern Italy", Contrib. Mineral. PetroL 144 (2002) 78-93. [DOI:10.1007/s00410-002-0383-4]
  6. [3] Downes H., Kostoula T., lones P., Beard D., Thirlwall F., Bodinier L.L., "Geochemistry and Sr-Nd isotopic compositions of mantle xenoliths from the Monte Vulture carbonatite melilitite volcano, central southern Italy", Contrib. Mineral. PetroL 144 (2002) 78-93. [DOI:10.1007/s00410-002-0383-4]
  7. [4] Carraro A., Visona D., "Mantle xenoliths in Triassic camptonite dykes of the Predazzo area (Dolomites, northern Italy); petrography, mineral chemistry and geothermobarometry", European journal of Mineralogy 15 (2003)103-115. [DOI:10.1127/0935-1221/2003/0015-0103]
  8. [4] Carraro A., Visona D., "Mantle xenoliths in Triassic camptonite dykes of the Predazzo area (Dolomites, northern Italy); petrography, mineral chemistry and geothermobarometry", European journal of Mineralogy 15 (2003)103-115. [DOI:10.1127/0935-1221/2003/0015-0103]
  9. [5] Orejana D., Villaseca C., Paterson B.A., "Geochemistry of Pyroxenitic and hornblenditic xenoliths in alkaline lamprophyres from the Spanish central system", lithos 86 (2006) 167-196. [DOI:10.1016/j.lithos.2005.03.014]
  10. [5] Orejana D., Villaseca C., Paterson B.A., "Geochemistry of Pyroxenitic and hornblenditic xenoliths in alkaline lamprophyres from the Spanish central system", lithos 86 (2006) 167-196. [DOI:10.1016/j.lithos.2005.03.014]
  11. [6] Witt-Eickschen G., Kramm U., "Evidence for the multiple stage evolution of the subcontinental litho spheric mantle beneath the Eifel (Germany) from pyroxenite and composite pyroxenitel peridotite xenoliths", Contrib. Mineral. Petrol. 131 (1998) 258-272. [DOI:10.1007/s004100050392]
  12. [6] Witt-Eickschen G., Kramm U., "Evidence for the multiple stage evolution of the subcontinental litho spheric mantle beneath the Eifel (Germany) from pyroxenite and composite pyroxenitel peridotite xenoliths", Contrib. Mineral. Petrol. 131 (1998) 258-272. [DOI:10.1007/s004100050392]
  13. [7] Capedri S., Venturelli G., Salvioli M.E., Crawford A.J., Barbieri M., "Upper-mantle xenoliths and megacrysts in an alkali basalt from Tallante, south-eastern Spain", European journal of Mineralogy 1 (1989) 685- 699. [DOI:10.1127/ejm/1/5/0685]
  14. [7] Capedri S., Venturelli G., Salvioli M.E., Crawford A.J., Barbieri M., "Upper-mantle xenoliths and megacrysts in an alkali basalt from Tallante, south-eastern Spain", European journal of Mineralogy 1 (1989) 685- 699. [DOI:10.1127/ejm/1/5/0685]
  15. [8] Frey F.A., Prinz M., "Ultramafic inclusions from San Carlos, Arizona; petrologic and geochemical data bearing on their petrogenesis", Earth Planet. Sci. Lett. 38 (1978) 129-176. [DOI:10.1016/0012-821X(78)90130-9]
  16. [8] Frey F.A., Prinz M., "Ultramafic inclusions from San Carlos, Arizona; petrologic and geochemical data bearing on their petrogenesis", Earth Planet. Sci. Lett. 38 (1978) 129-176. [DOI:10.1016/0012-821X(78)90130-9]
  17. [9] Irving A.l., "Petrology and geochemistry of composite ultramafic xenoliths in alkalic basalts and implications for magmatic processes within the mantle", Am. 1. Sci. 280A (1980) 389-426.
  18. [9] Irving A.l., "Petrology and geochemistry of composite ultramafic xenoliths in alkalic basalts and implications for magmatic processes within the mantle", Am. 1. Sci. 280A (1980) 389-426.
  19. [10] خضرلو ع.، امینی ص.، موید م.، "پترولوژی، ژئوشیمی و شیمی کانی‌های سنگ‌های پتاسیک و التراپتاسیک شمال غرب مرند"، مجله علمی دانشگاه خوارزمی، شماره3 (1387) ص 183-204.
  20. [10] خضرلو ع.، امینی ص.، موید م.، "پترولوژی، ژئوشیمی و شیمی کانی‌های سنگ‌های پتاسیک و التراپتاسیک شمال غرب مرند"، مجله علمی دانشگاه خوارزمی، شماره3 (1387) ص 183-204.
  21. [11] Ahmadzadeh G., Jahangiri A., Lentz D., Mojtahed, M., "Petrogenesis of Plio-Quaternary post-collisional ultrapotassic volcanism in NW of Marand, NW Iran", Journal of Asian Earth Sciences 39 (2010) 37–50. [DOI:10.1016/j.jseaes.2010.02.008]
  22. [11] Ahmadzadeh G., Jahangiri A., Lentz D., Mojtahed, M., "Petrogenesis of Plio-Quaternary post-collisional ultrapotassic volcanism in NW of Marand, NW Iran", Journal of Asian Earth Sciences 39 (2010) 37–50. [DOI:10.1016/j.jseaes.2010.02.008]
  23. [12] Jahangiri A., "Post-collisional Miocene adakitic volcanism in NW Iran: geochemical and geodynamic implications", Journal of Asian Earth Sciences 30 (2007) 433–447. [DOI:10.1016/j.jseaes.2006.11.008]
  24. [12] Jahangiri A., "Post-collisional Miocene adakitic volcanism in NW Iran: geochemical and geodynamic implications", Journal of Asian Earth Sciences 30 (2007) 433–447. [DOI:10.1016/j.jseaes.2006.11.008]
  25. [13] موذن م.، موید م.، حسین زاده ق.، "پتروگرافی و پترولوژی دایک لامپروفیری قخلار، غرب مرند"، مجموعه هفتمین همایش انجمن زمین شناسی ایران، دانشگاه اصفهان، (1382).
  26. [13] موذن م.، موید م.، حسین زاده ق.، "پتروگرافی و پترولوژی دایک لامپروفیری قخلار، غرب مرند"، مجموعه هفتمین همایش انجمن زمین شناسی ایران، دانشگاه اصفهان، (1382).
  27. [14] Aghazadeh M., Prelević D., Badrzadeh Z., Braschi E., Bogaard P., Conticelli S., "Geochemistry Sr-Nd-Pb isotopes and geochronology of amphiboleand mica-bearing lamprophyres in northwestern Iran: implications for mantle wedge heterogeneity in a paleo-subduction zone", Lithos 216-217 (2015) 352-369. [DOI:10.1016/j.lithos.2015.01.001]
  28. [14] Aghazadeh M., Prelević D., Badrzadeh Z., Braschi E., Bogaard P., Conticelli S., "Geochemistry Sr-Nd-Pb isotopes and geochronology of amphiboleand mica-bearing lamprophyres in northwestern Iran: implications for mantle wedge heterogeneity in a paleo-subduction zone", Lithos 216-217 (2015) 352-369. [DOI:10.1016/j.lithos.2015.01.001]
  29. [15] نقشه‌های زمین شناسی 1:100000 مرند، جلفا، تسوج و قره ضیاءالدین.، انتشارات سازمان زمین شناسی کشور (1376).
  30. [15] نقشه‌های زمین شناسی 1:100000 مرند، جلفا، تسوج و قره ضیاءالدین.، انتشارات سازمان زمین شناسی کشور (1376).
  31. [16] Pang K.N., Chung S.L., Zarrinkoub M.H., Lin Y.C., Lee H.Y., Lo C.H., Khatib M.M., "Iranian ultrapotassic volcanism at ~11 Ma signifies the initiation of postcollisional magmatism in the Arabia-Eurasia collision zone", Terra Nova 25 (2013) 405– 413. [DOI:10.1111/ter.12050]
  32. [16] Pang K.N., Chung S.L., Zarrinkoub M.H., Lin Y.C., Lee H.Y., Lo C.H., Khatib M.M., "Iranian ultrapotassic volcanism at ~11 Ma signifies the initiation of postcollisional magmatism in the Arabia-Eurasia collision zone", Terra Nova 25 (2013) 405– 413. [DOI:10.1111/ter.12050]
  33. [17] Speer J.A., "Mica in igneous rocks", In: Micas, Bailey, S. W. Mineralogy Society of American, Review in Mineralogy 13 (1984) 299-356.
  34. [17] Speer J.A., "Mica in igneous rocks", In: Micas, Bailey, S. W. Mineralogy Society of American, Review in Mineralogy 13 (1984) 299-356.
  35. [18] Nachit H., Ibhi A., Abia E.H., Ohoud M.B., "discrimination between primary magmatic biotites, reequilibrated biotites and neoformed biotites", Geomateriala (Mineralogy), Comptes Rendus, Geosciences
  36. [18] Nachit H., Ibhi A., Abia E.H., Ohoud M.B., "discrimination between primary magmatic biotites, reequilibrated biotites and neoformed biotites", Geomateriala (Mineralogy), Comptes Rendus, Geosciences
  37. [19] Hawthorne F. C., Oberti R., Harlow G. E., Maresch W. V., Martin R. F., Schumacher J. C., Welch M. D., "Nomenclature of the amphibole super group", American Mineralogist 97 (2012) 2031-2048. [DOI:10.2138/am.2012.4276]
  38. [19] Hawthorne F. C., Oberti R., Harlow G. E., Maresch W. V., Martin R. F., Schumacher J. C., Welch M. D., "Nomenclature of the amphibole super group", American Mineralogist 97 (2012) 2031-2048. [DOI:10.2138/am.2012.4276]
  39. [20] Leake B.E., Woolley A.R., Arps C.E.S., Birch W.D., Gilbert M.C., Grice J.D., Hawthorne F.C., Kato A., Kisch H.J., Krivovichev V.G., Linthout K., Laird J., Mandarino J.A., Maresch W.V., Nickel. E.H., Rock N.M.S., Schumacher J.C., Smith D.C., Stephenson N.C.N., Ungaretti L., Whittaker E.J.W., Guo Y., "Nomenclature of amphiboles: Report of the subcommittee on amphiboles of the International Mineralogical Association, Commission on New Minerals and Mineral Names", Can Mineral 35 (1997) 219-246.
  40. [20] Leake B.E., Woolley A.R., Arps C.E.S., Birch W.D., Gilbert M.C., Grice J.D., Hawthorne F.C., Kato A., Kisch H.J., Krivovichev V.G., Linthout K., Laird J., Mandarino J.A., Maresch W.V., Nickel. E.H., Rock N.M.S., Schumacher J.C., Smith D.C., Stephenson N.C.N., Ungaretti L., Whittaker E.J.W., Guo Y., "Nomenclature of amphiboles: Report of the subcommittee on amphiboles of the International Mineralogical Association, Commission on New Minerals and Mineral Names", Can Mineral 35 (1997) 219-246.
  41. [21] Coogan L. A., Wilson R. N., Gillis K. M., MacLeod C. J., "Near solidus evolution of oceanic gabbros: insights from amphibole geochemistry", Geochim Cosmochim Acta 65 (2001) 4339–4357. [DOI:10.1016/S0016-7037(01)00714-1]
  42. [21] Coogan L. A., Wilson R. N., Gillis K. M., MacLeod C. J., "Near solidus evolution of oceanic gabbros: insights from amphibole geochemistry", Geochim Cosmochim Acta 65 (2001) 4339–4357. [DOI:10.1016/S0016-7037(01)00714-1]
  43. [22] Deer W.A., Howie R.A., Zussman J., "An introduction to the Rock forming minerals", Longman, London (1991)1-528.
  44. [22] Deer W.A., Howie R.A., Zussman J., "An introduction to the Rock forming minerals", Longman, London (1991)1-528.
  45. [23] Harker B. R., "Igneous, sedimentary and metamorphic petrology", John Wiley and sons (1997) 529pp.
  46. [23] Harker B. R., "Igneous, sedimentary and metamorphic petrology", John Wiley and sons (1997) 529pp.
  47. [24] Vynhal C.R., McSween H.Y., Jr., "Hornblende chemistry in southern Appalachian granitoids Implications for aluminum hornblende thermobarometry and magmatic epidote stability", Am. Mineral. 76 (1991) 176-188.
  48. [24] Vynhal C.R., McSween H.Y., Jr., "Hornblende chemistry in southern Appalachian granitoids Implications for aluminum hornblende thermobarometry and magmatic epidote stability", Am. Mineral. 76 (1991) 176-188.
  49. [25] Dehghani G.A., Makris T., "The gravity field and crustal structure of Iran", Neues Jahrbuch fur Geologie und Palaontologie-Abhandlungen 168 (2–3) (1984) 215–229.
  50. [25] Dehghani G.A., Makris T., "The gravity field and crustal structure of Iran", Neues Jahrbuch fur Geologie und Palaontologie-Abhandlungen 168 (2–3) (1984) 215–229.
  51. [26] Peccerillo A., Taylor S.R., "Geochemistry of Eocene calc-alkaline volcanic rocks in the Kastamonu area, Northern Turkey", Contrib. Mineral. Petrol. 58 (1976) 63–81. [DOI:10.1007/BF00384745]
  52. [26] Peccerillo A., Taylor S.R., "Geochemistry of Eocene calc-alkaline volcanic rocks in the Kastamonu area, Northern Turkey", Contrib. Mineral. Petrol. 58 (1976) 63–81. [DOI:10.1007/BF00384745]
  53. [27] Le Bas M.J., Le Maître R.W., Streckeisen A., Zanettin B., "A chemical classification of volcanic rocks based on the total alkali-silica diagram", J. Petrol. 27 (1986) 745–750. [DOI:10.1093/petrology/27.3.745]
  54. [27] Le Bas M.J., Le Maître R.W., Streckeisen A., Zanettin B., "A chemical classification of volcanic rocks based on the total alkali-silica diagram", J. Petrol. 27 (1986) 745–750. [DOI:10.1093/petrology/27.3.745]
  55. [28] Gertisser R., Keller J., "From basalt to dacite: Origin and evolution of the calc alkaline series of Salina, Aeolian Arc, Italy", Contribution to Mineralogy and Petrology 139 (2000) 607-626. [DOI:10.1007/s004100000159]
  56. [28] Gertisser R., Keller J., "From basalt to dacite: Origin and evolution of the calc alkaline series of Salina, Aeolian Arc, Italy", Contribution to Mineralogy and Petrology 139 (2000) 607-626. [DOI:10.1007/s004100000159]
  57. [29] Rudnick R. L., Gao S., "Composition of the continental crust. In: Rudnick, R.L. (Ed.) The Crust. In: H. D., Holland and K. K., Turekian (Eds.): Treatise on Geochemistry", Elsevier/Pergamon,Oxford 3 (2003) 1–64. [DOI:10.1016/B0-08-043751-6/03016-4]
  58. [29] Rudnick R. L., Gao S., "Composition of the continental crust. In: Rudnick, R.L. (Ed.) The Crust. In: H. D., Holland and K. K., Turekian (Eds.): Treatise on Geochemistry", Elsevier/Pergamon,Oxford 3 (2003) 1–64. [DOI:10.1016/B0-08-043751-6/03016-4]
  59. [30] Fitton J.G., James D., Leeman W.P., "Basic magmatism associated with Late Cenozoic extension in the Western United States: compositional variations in space and time", Journal of Geophysical Research 96 (B8) (1991) 13693–13711. [DOI:10.1029/91JB00372]
  60. [30] Fitton J.G., James D., Leeman W.P., "Basic magmatism associated with Late Cenozoic extension in the Western United States: compositional variations in space and time", Journal of Geophysical Research 96 (B8) (1991) 13693–13711. [DOI:10.1029/91JB00372]
  61. [31] Sun S.S., McDonough W.F., "Chemical and isotopic systematics of oceanic basalts: Implications for mantle composition and processes. In: Saunders, A.D., Norry, M.J. (Eds.), Magmatism in the Oceanic Basalts", Geological Society Special Publication 42 (1989) 313–345. [DOI:10.1144/GSL.SP.1989.042.01.19]
  62. [31] Sun S.S., McDonough W.F., "Chemical and isotopic systematics of oceanic basalts: Implications for mantle composition and processes. In: Saunders, A.D., Norry, M.J. (Eds.), Magmatism in the Oceanic Basalts", Geological Society Special Publication 42 (1989) 313–345. [DOI:10.1144/GSL.SP.1989.042.01.19]
  63. [32] Boynton W.V., "Geochemistry of the rare earth elements: meteorite studies. In: Henderson, P. (Ed.), Rare Earth Element Geochemistry", Elsevier, New York 16 (1984) 63–114. [DOI:10.1016/B978-0-444-42148-7.50008-3]
  64. [32] Boynton W.V., "Geochemistry of the rare earth elements: meteorite studies. In: Henderson, P. (Ed.), Rare Earth Element Geochemistry", Elsevier, New York 16 (1984) 63–114. [DOI:10.1016/B978-0-444-42148-7.50008-3]
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 417
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 298