سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه دامغان

فتاحی, شیرین, کلاگری, علی اصغر, عابدینی, علی, طباطبایی, سید حسن. (1404). کانی‌شناسی و زمین‌شیمی رس بنتونیتی وابسته به ایگنیمبریت در تشتاب، جنوب خاور خور و بیابانک، استان اصفهان. مجله زمین شیمی ایران, 25(4), 727-738. doi: 10.29252/ijcm.25.4.727
شیرین فتاحی; علی اصغر کلاگری; علی عابدینی; سید حسن طباطبایی. "کانی‌شناسی و زمین‌شیمی رس بنتونیتی وابسته به ایگنیمبریت در تشتاب، جنوب خاور خور و بیابانک، استان اصفهان". مجله زمین شیمی ایران, 25, 4, 1404, 727-738. doi: 10.29252/ijcm.25.4.727
فتاحی, شیرین, کلاگری, علی اصغر, عابدینی, علی, طباطبایی, سید حسن. (1404). 'کانی‌شناسی و زمین‌شیمی رس بنتونیتی وابسته به ایگنیمبریت در تشتاب، جنوب خاور خور و بیابانک، استان اصفهان', مجله زمین شیمی ایران, 25(4), pp. 727-738. doi: 10.29252/ijcm.25.4.727
فتاحی, شیرین, کلاگری, علی اصغر, عابدینی, علی, طباطبایی, سید حسن. کانی‌شناسی و زمین‌شیمی رس بنتونیتی وابسته به ایگنیمبریت در تشتاب، جنوب خاور خور و بیابانک، استان اصفهان. مجله زمین شیمی ایران, 1404; 25(4): 727-738. doi: 10.29252/ijcm.25.4.727

کانی‌شناسی و زمین‌شیمی رس بنتونیتی وابسته به ایگنیمبریت در تشتاب، جنوب خاور خور و بیابانک، استان اصفهان

مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران
مقاله 4، دوره 25، شماره 4 - شماره پیاپی 68، دی 1396، صفحه 727-738    اصل مقاله (1.96 M)
شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/ijcm.25.4.727
نویسندگان
شیرین فتاحی* 1؛ علی اصغر کلاگری1؛ علی عابدینی2؛ سید حسن طباطبایی3
1دانشگاه تبریز
2دانشگاه ارومیه
3دانشگاه صنعتی اصفهان
چکیده
ذخیره رس بنتونیتی تشتاب در فاصله 25 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان خور و بیابانک، در استان اصفهان واقع است. این ذخیره نتیجه دگرسانی ایگنیمبریت­ها به سن ائوسن زیرین است. بررسی­های کانی­شناسی نشان می­دهند که مونت­موریلونیت، ساپونیت، کوارتز، نانترونیت، بیدلیت، میکروکلین، آنورتیت، ایلیت، آلبیت، و کلسیت فازهای کانیایی اصلی در این ذخیره هستند که در مقادیر کمتر با کانی­هایی نظیر ورمیکولیت، سانیدین، کلریت، اورتوکلاز، اکتینولیت، و دولومیت همراهی می­شوند. بررسی­های بیشتر آشکار نمودند که نمونه­های مورد مطالعه در رده اسمکتیت­های دوهشت­وجهی طبقه­بندی می­شوند و ترکیب کانی­شناسی آنها در گستره بیدلیت- مونت­موریلونیت- نانترونیت قرار می­گیرند. بر اساس بررسی­های زمین­شیمیایی، فرایند تبدیل ایگنیمبریت­ها به رس­های بنتونیتی با غنی­شدگی Mg، شستشو-تثبیت Si، Ca، Mn، Cr، Ba، Co، Cs، Rb، Ta، U، Zn، Cu، و Ni و تهی­شدگی Al، Fe، K، Ti، P < /span>، Na، Hf، Nb، Sr، Th، V، Zr، Y، و REEs همراه بوده است. با توجه به نتایج بدست آمده، به نظر می­رسد که توسعه ذخیره رس بنتونیتی در تشتاب در کنترل فرآیندهای زمین­ساختی بوده است. اختلاف در میزان شدت دگرسانی مواد دستگاه، شیمی محلول­های دگرسان کننده، جذب سطحی، ترکیب در ساختار بلوری، دسترسی به لیگاندهای کمپلکس­­ساز، و تفاوت در میزان پایداری کانی­های اولیه در برابر دگرسانی شش عامل کلیدی کنترل کننده تحرک، توزیع، و تمرکز عناصر در ذخیره رس بنتونیتی منطقه تشتاب  هستند.
کلیدواژه‌ها
کانی‌شناسی؛ رس بنتونیتی؛ ایگنیمبریت؛ تحرک عناصر؛ تشتاب؛ خور و بیابانک
مراجع
  1. [1] Calagari A. A., Abedini A., Fatahi S., "Mineralogical and geochemical of the Sangab bentonite deposit, Isfahan province, Iran", Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlugen 277 (2015) 125-139. [DOI:10.1127/njgpa/2015/0504]
  2. [1] Calagari A. A., Abedini A., Fatahi S., "Mineralogical and geochemical of the Sangab bentonite deposit, Isfahan province, Iran", Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlugen 277 (2015) 125-139. [DOI:10.1127/njgpa/2015/0504]
  3. [2] ملک محمودی ف.، خلیلی م.، مکی زاده م.، "مطالعات کانی شناسی و ژئوشیمیایی دگرسانی گرمابی و کانی‌زایی در کوه تشتاب خور (شمال شرق استان اصفهان)"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان، (1389) 108ص.
  4. [2] ملک محمودی ف.، خلیلی م.، مکی زاده م.، "مطالعات کانی شناسی و ژئوشیمیایی دگرسانی گرمابی و کانی‌زایی در کوه تشتاب خور (شمال شرق استان اصفهان)"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان، (1389) 108ص.
  5. [3] نظری م.، "کانی‌شناسی و ژنز آگات‌‌ها و ژئودهای شرق خور و رابطه آنها با تشکیل بنتونیت‌ها"، دومین همایش انجمن زمین شناسی ایران، (1374) ص 487-485.
  6. [3] نظری م.، "کانی‌شناسی و ژنز آگات‌‌ها و ژئودهای شرق خور و رابطه آنها با تشکیل بنتونیت‌ها"، دومین همایش انجمن زمین شناسی ایران، (1374) ص 487-485.
  7. [4] نوروزی ج.، اسدی ه. و طباطبایی م.، "بررسی آلتراسیون های سنگ های آذرین منطقه خور و بیابانک در ارتباط با پتانسیل یابی معدن بنتونیت با استفاده از داده های ماهواره ای ETM+ و پی جویی صحرایی"، پایان نامه کارشناسی، (1386) 63 ص.
  8. [4] نوروزی ج.، اسدی ه. و طباطبایی م.، "بررسی آلتراسیون های سنگ های آذرین منطقه خور و بیابانک در ارتباط با پتانسیل یابی معدن بنتونیت با استفاده از داده های ماهواره ای ETM+ و پی جویی صحرایی"، پایان نامه کارشناسی، (1386) 63 ص.
  9. [5] Hints R., Kirsimäe K., Somelar P., Kallaste T., Kiipli T., "Multiphase Silurian bentonites in the Baltic Palaeobasin", Sedimentary Geology 209 (2008) 69-79. [DOI:10.1016/j.sedgeo.2008.06.009]
  10. [5] Hints R., Kirsimäe K., Somelar P., Kallaste T., Kiipli T., "Multiphase Silurian bentonites in the Baltic Palaeobasin", Sedimentary Geology 209 (2008) 69-79. [DOI:10.1016/j.sedgeo.2008.06.009]
  11. [6] Savage D., Walker C., Arthur R., Rochelled C., Odae C., Takase H., "Alteration of bentonite by hyperalkaline: A review of the role of secondary minerals", Physics and Chemistry of the Earth 32 (2007) 287-297. [DOI:10.1016/j.pce.2005.08.048]
  12. [6] Savage D., Walker C., Arthur R., Rochelled C., Odae C., Takase H., "Alteration of bentonite by hyperalkaline: A review of the role of secondary minerals", Physics and Chemistry of the Earth 32 (2007) 287-297. [DOI:10.1016/j.pce.2005.08.048]
  13. [7] مهروری ر.، نقره ئیان م.، مکی زاده م.، پورنقشبند ع.، "بررسی کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی کانسار بنتونیت مهرآباد (شرق اصفهان)"، مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران، سال نوزدهم، شماره 1 (1390) ص 3-14.
  14. [7] مهروری ر.، نقره ئیان م.، مکی زاده م.، پورنقشبند ع.، "بررسی کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی کانسار بنتونیت مهرآباد (شرق اصفهان)"، مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران، سال نوزدهم، شماره 1 (1390) ص 3-14.
  15. [8] فتاحی ش.، کلاگری ع ا.، عابدینی ع.، باقری ه.، "کانی شناسی و زمین شیمی ذخیره بنتونیت تمینان، جنوب باختر نایین، استان اصفهان"، مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران، سال بیست و سوم، شماره 3 (1394) ص 391-402.
  16. [8] فتاحی ش.، کلاگری ع ا.، عابدینی ع.، باقری ه.، "کانی شناسی و زمین شیمی ذخیره بنتونیت تمینان، جنوب باختر نایین، استان اصفهان"، مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران، سال بیست و سوم، شماره 3 (1394) ص 391-402.
  17. [9] Ghasemi A., Talbot C. J., "A new tectonic scenario for the Sanandaj- Sirjan zone (Iran)", Journal of Asian Earth Sciences 26 (2006) 683-693. [DOI:10.1016/j.jseaes.2005.01.003]
  18. [9] Ghasemi A., Talbot C. J., "A new tectonic scenario for the Sanandaj- Sirjan zone (Iran)", Journal of Asian Earth Sciences 26 (2006) 683-693. [DOI:10.1016/j.jseaes.2005.01.003]
  19. [10] Technoexport Company., "Geology of the Khur. Geological Survey of Iran", 1:100000 Series (1984) Sheet 70058.
  20. [10] Technoexport Company., "Geology of the Khur. Geological Survey of Iran", 1:100000 Series (1984) Sheet 70058.
  21. [11] Kretz R., "Symbols for rock-forming minerals", American Mineralogists 68 (1983) 277-279.
  22. [11] Kretz R., "Symbols for rock-forming minerals", American Mineralogists 68 (1983) 277-279.
  23. [12] Christidis G.E., " Validity of the structural formula method for layer charge determination of smectite: Are-evalution of published data", Applied Clay Science 42 (2008) 1-7. [DOI:10.1016/j.clay.2008.02.002]
  24. [12] Christidis G.E., " Validity of the structural formula method for layer charge determination of smectite: Are-evalution of published data", Applied Clay Science 42 (2008) 1-7. [DOI:10.1016/j.clay.2008.02.002]
  25. [13] Weaver C. E., Pollard L. D., "The Chemistry of Clay Minerals. Elsevier", Amsterdam, (1973) 213p.
  26. [13] Weaver C. E., Pollard L. D., "The Chemistry of Clay Minerals. Elsevier", Amsterdam, (1973) 213p.
  27. [14] Guven N., " Smectite in hydrous Phyllosilicates: Reviews in mineralogy", Mineralogical Society of America 19 (1988) 497-559.
  28. [14] Guven N., " Smectite in hydrous Phyllosilicates: Reviews in mineralogy", Mineralogical Society of America 19 (1988) 497-559.
  29. [15] Spears D.A., Kanaris-Sotirios R., Riley N., Krause P., "Namurian bentonites in the Pennine basin, UK-origin and magmatic affinities", Sedimentology 46 (1999) 385-401. [DOI:10.1046/j.1365-3091.1999.00220.x]
  30. [15] Spears D.A., Kanaris-Sotirios R., Riley N., Krause P., "Namurian bentonites in the Pennine basin, UK-origin and magmatic affinities", Sedimentology 46 (1999) 385-401. [DOI:10.1046/j.1365-3091.1999.00220.x]
  31. [16] Winchester J. A., Floyd P. A., "Geochemical discrimination of different magma series and their differentiation products using immobile elements", Chemical Geology 20 (1977) 325-343. [DOI:10.1016/0009-2541(77)90057-2]
  32. [16] Winchester J. A., Floyd P. A., "Geochemical discrimination of different magma series and their differentiation products using immobile elements", Chemical Geology 20 (1977) 325-343. [DOI:10.1016/0009-2541(77)90057-2]
  33. [17] Muchangos A. C., "The mobility of rare-earth and other elements in process of alteration of rhyolitic rocks to bentonite (Lebombo Volcanic Mountainous Chain, Mozambigue)", Journal of Geochemical Exploration 88 (2006) 300-303. [DOI:10.1016/j.gexplo.2005.08.061]
  34. [17] Muchangos A. C., "The mobility of rare-earth and other elements in process of alteration of rhyolitic rocks to bentonite (Lebombo Volcanic Mountainous Chain, Mozambigue)", Journal of Geochemical Exploration 88 (2006) 300-303. [DOI:10.1016/j.gexplo.2005.08.061]
  35. [18] Jiang N., Sun S., Chu X., Mizuta T., Ishiyama D., "Mobilization and enrichment of high-field strength elements during late- and post-magmatic processes in the Shuiquangou syenitic complex, Northern China", Chemical Geology 200 (2003) 117-128. [DOI:10.1016/S0009-2541(03)00162-1]
  36. [18] Jiang N., Sun S., Chu X., Mizuta T., Ishiyama D., "Mobilization and enrichment of high-field strength elements during late- and post-magmatic processes in the Shuiquangou syenitic complex, Northern China", Chemical Geology 200 (2003) 117-128. [DOI:10.1016/S0009-2541(03)00162-1]
  37. [19] Fulignati P., Gioncada A., Sbrana A., "Rare-earth element (REE) behaviour in the alteration facies of the active magmatic-hydrothermal system of Volcano (Aeolian Islands, Italy)", Journal of Volcanology and Geothermal Research 88 (1999) 325-342. [DOI:10.1016/S0377-0273(98)00117-6]
  38. [19] Fulignati P., Gioncada A., Sbrana A., "Rare-earth element (REE) behaviour in the alteration facies of the active magmatic-hydrothermal system of Volcano (Aeolian Islands, Italy)", Journal of Volcanology and Geothermal Research 88 (1999) 325-342. [DOI:10.1016/S0377-0273(98)00117-6]
  39. [20] Kadir S., Akbulut A., "Mineralogy, geochemistry and genesis of the Taşoluk kaolinite deposits in pre-Early Cambrian metamorphites and Neogene volcanites of Afyonkarahisar, Turkey", Clay Minerals 44 (2011) 89-112. [DOI:10.1180/claymin.2009.044.1.89]
  40. [20] Kadir S., Akbulut A., "Mineralogy, geochemistry and genesis of the Taşoluk kaolinite deposits in pre-Early Cambrian metamorphites and Neogene volcanites of Afyonkarahisar, Turkey", Clay Minerals 44 (2011) 89-112. [DOI:10.1180/claymin.2009.044.1.89]
  41. [21] Salvi, S., Williams-Jones, A. E., "The role of hydrothermal processes in concentrating high-field strength elements in the strange Lake peralkaline complex, northeastern Canada", Geochimica et Cosmochimica Acta 60 (1996) 1917-1932. [DOI:10.1016/0016-7037(96)00071-3]
  42. [21] Salvi, S., Williams-Jones, A. E., "The role of hydrothermal processes in concentrating high-field strength elements in the strange Lake peralkaline complex, northeastern Canada", Geochimica et Cosmochimica Acta 60 (1996) 1917-1932. [DOI:10.1016/0016-7037(96)00071-3]
  43. [22] Zeilinski R. A., "The mobility of uranium and other elements during alteration of rhyolite ash to montmorillonite: a case study in the Troublesome formation, Colorado, U.S.A", Chemical Geology 35 (1982) 185-204. [DOI:10.1016/0009-2541(82)90001-8]
  44. [22] Zeilinski R. A., "The mobility of uranium and other elements during alteration of rhyolite ash to montmorillonite: a case study in the Troublesome formation, Colorado, U.S.A", Chemical Geology 35 (1982) 185-204. [DOI:10.1016/0009-2541(82)90001-8]
  45. [23] Patino L. C., Velbel M. A., Price J. R., Wade, J. A., "Trace element mobility during spheroidal weathering of basalts and andesites in Hawaii and Guatemala", Chemical Geology 202 (2003) 343-364. [DOI:10.1016/j.chemgeo.2003.01.002]
  46. [23] Patino L. C., Velbel M. A., Price J. R., Wade, J. A., "Trace element mobility during spheroidal weathering of basalts and andesites in Hawaii and Guatemala", Chemical Geology 202 (2003) 343-364. [DOI:10.1016/j.chemgeo.2003.01.002]
  47. [24] Christidis G. E., "Comparative study of the mobility of major and trace elements during alteration of an andesite and a rhyolite to bentonite in the islands of Milos and Kimolos, Aegean, Greece", Clays and Clay Minerals 46 (1988) 379-399. [DOI:10.1346/CCMN.1998.0460403]
  48. [24] Christidis G. E., "Comparative study of the mobility of major and trace elements during alteration of an andesite and a rhyolite to bentonite in the islands of Milos and Kimolos, Aegean, Greece", Clays and Clay Minerals 46 (1988) 379-399. [DOI:10.1346/CCMN.1998.0460403]
  49. [25] Arslan M., Kadir S., Abdioglu E., Kolayli H., "Origin and formation of kaolin minerals in saprolite of Tertiary alkaline volcanic rocks, Eastern Pontides, NE Turkey", Clay Minerals 41 (2006) 597-617. [DOI:10.1180/0009855064120208]
  50. [25] Arslan M., Kadir S., Abdioglu E., Kolayli H., "Origin and formation of kaolin minerals in saprolite of Tertiary alkaline volcanic rocks, Eastern Pontides, NE Turkey", Clay Minerals 41 (2006) 597-617. [DOI:10.1180/0009855064120208]
  51. [26] Vogt K., Kostner H.M., "Zur Mineralogie, Kristallchemie und Geochemie einiger Montmorillonite aus Bentoniten", Clay Minerals 13 (1978) 25-43. [DOI:10.1180/claymin.1978.013.1.03]
  52. [26] Vogt K., Kostner H.M., "Zur Mineralogie, Kristallchemie und Geochemie einiger Montmorillonite aus Bentoniten", Clay Minerals 13 (1978) 25-43. [DOI:10.1180/claymin.1978.013.1.03]
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 449
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 293