سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه دامغان

ترکیان, اشرف, شکیبا, سارا, مظاهری, سیداحمد, قاسم پور, محمدرضا. (1404). تورمالین‌زایی در توده گرانیتوئیدی رودگز، جنوب بجستان، خراسان رضوی. مجله زمین شیمی ایران, 25(4), 845-856. doi: 10.29252/ijcm.25.4.845
اشرف ترکیان; سارا شکیبا; سیداحمد مظاهری; محمدرضا قاسم پور. "تورمالین‌زایی در توده گرانیتوئیدی رودگز، جنوب بجستان، خراسان رضوی". مجله زمین شیمی ایران, 25, 4, 1404, 845-856. doi: 10.29252/ijcm.25.4.845
ترکیان, اشرف, شکیبا, سارا, مظاهری, سیداحمد, قاسم پور, محمدرضا. (1404). 'تورمالین‌زایی در توده گرانیتوئیدی رودگز، جنوب بجستان، خراسان رضوی', مجله زمین شیمی ایران, 25(4), pp. 845-856. doi: 10.29252/ijcm.25.4.845
ترکیان, اشرف, شکیبا, سارا, مظاهری, سیداحمد, قاسم پور, محمدرضا. تورمالین‌زایی در توده گرانیتوئیدی رودگز، جنوب بجستان، خراسان رضوی. مجله زمین شیمی ایران, 1404; 25(4): 845-856. doi: 10.29252/ijcm.25.4.845

تورمالین‌زایی در توده گرانیتوئیدی رودگز، جنوب بجستان، خراسان رضوی

مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران
مقاله 13، دوره 25، شماره 4 - شماره پیاپی 68، دی 1396، صفحه 845-856    اصل مقاله (1.9 M)
شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/ijcm.25.4.845
نویسندگان
اشرف ترکیان* 1؛ سارا شکیبا1؛ سیداحمد مظاهری2؛ محمدرضا قاسم پور3
1دانشگاه بوعلی‌سینا
2دانشگاه فردوسی مشهد
3دانشگاه شهرکرد
چکیده
توده­ی گرانیتوئیدی رودگز در جنوب بجستان واقع شده است، تورمالین در منطقه به دو صورت توده­ی گرانیتوئیدی رودگز را همراهی می­کند، به عنوان کانی اصلی در سنگ لوکسولیانیت شرکت دارد، و به صورت رگه­های کوارتز – تورمالین با ستبرای حدود 30 سانتی­متر. براساس بررسی­های سنگ­نگاری و تجزیه­ی ریزکاوالکترونی، تورمالین­ها از نوع شورلیت- دراویت – فوئیتیت با تمایل به سمت شورلیت بوده و در گروه قلیایی و Vacancy قرار می­گیرند. در مقایسه با ترکیب ایده­آل شورلیت- دراویت، بسیاری از نمونه­های تورمالین، دارای فضاهای خالی در موقعیت قلیایی و مقدار آلومینیم بالاتری هستند. افزایش آلومینیم در موقعیت اکتاهدرال در تورمالین­های مورد بررسی، بازتابی از ترکیب جانشینی­های پروتون­زدایی (تبادل O-OH) و فضاهای خالی در موقعیت قلیایی است و نشان­دهنده خاستگاه ماگمایی آنهاست. در مقابل وجود منطقه­بندی، رگه­ای بودن، مقدار منیزیم بالا در مقایسه با آهن در برخی نمونه­ها و قرارگیری در گستره­ی خارجی و دور از بردارهای وابسته به تورمالین­های ناقص از نظر قلیایی و پروتون­زدایی، نشان دهنده­ی خاستگاه گرمابی این تورمالین­هاست. بنابراین، براساس این نتایج به نظر می­رسد که تورمالین همراه توده­ی لوکسولیانیت و رگه­ها در اثر تقابل شاره­­های غنی از بور ماگمایی– گرمابی از خاستگاه توده گرانیتوئیدی رودگز با انواع سنگ­های کوارتز- تورمالین و متاپلیتی- متاپسامیتی میزبان تشکیل شده­اند.     
کلیدواژه‌ها
لوت؛ بجستان؛ رودگز؛ گرانیتوئید؛ لوکسولیانیت؛ کوارتز-تورمالین
مراجع
  1. [1] Raith J. G., Riemer N., Schoner N., Meisel T., "Boron metasomatism and behaviour of rare earth elements during formation of tourmaline rocks in the eastern Arunta Inlier, central Australia", Contribution to Mineralogy and Petrology., 147, (2004) 91-109. [DOI:10.1007/s00410-003-0548-9]
  2. [1] Raith J. G., Riemer N., Schoner N., Meisel T., "Boron metasomatism and behaviour of rare earth elements during formation of tourmaline rocks in the eastern Arunta Inlier, central Australia", Contribution to Mineralogy and Petrology., 147, (2004) 91-109. [DOI:10.1007/s00410-003-0548-9]
  3. [2] Burianek D., Novak M., "Compositional evolution and substitutions in disseminated and nodular tourmaline from leucocratic granites: Examples from the Bohemian Massif, Czech Republic". Lithos, 95 (2) (2007) 148–164. [DOI:10.1016/j.lithos.2006.07.006]
  4. [2] Burianek D., Novak M., "Compositional evolution and substitutions in disseminated and nodular tourmaline from leucocratic granites: Examples from the Bohemian Massif, Czech Republic". Lithos, 95 (2) (2007) 148–164. [DOI:10.1016/j.lithos.2006.07.006]
  5. [3] Griffin W.L. et al., "Trace elements in tourmalines from massive sulfide deposits and tourmalines: geochemical controls and exploration applications". Economic geology, 91, (1996) 657-675. [DOI:10.2113/gsecongeo.91.4.657]
  6. [3] Griffin W.L. et al., "Trace elements in tourmalines from massive sulfide deposits and tourmalines: geochemical controls and exploration applications". Economic geology, 91, (1996) 657-675. [DOI:10.2113/gsecongeo.91.4.657]
  7. [4] Dutrow B., Henry D. J., "Complexly zoned fibrous tourmaline: A record of evolving magmatic and hydrothermal fluids", Canadian Mineralogist, 38, (2000) 131-143. [DOI:10.2113/gscanmin.38.1.131]
  8. [4] Dutrow B., Henry D. J., "Complexly zoned fibrous tourmaline: A record of evolving magmatic and hydrothermal fluids", Canadian Mineralogist, 38, (2000) 131-143. [DOI:10.2113/gscanmin.38.1.131]
  9. [5] Stokline J., "Structural history and Tectonics of Iran; a review", American Association of petroleum Geologist Bulletin, 52, (1968) 1229-1258.
  10. [5] Stokline J., "Structural history and Tectonics of Iran; a review", American Association of petroleum Geologist Bulletin, 52, (1968) 1229-1258.
  11. ]6[ نبوی م.، "دیباچه‌ای بر زمین‌شناسی ایران"، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور،(1355)، 109ص.
  12. ]6[ نبوی م.، "دیباچه‌ای بر زمین‌شناسی ایران"، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور،(1355)، 109ص.
  13. ]7[ آقانباتی ع.، "زمین‌شناسی ایران"، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، (1383)، 606 ص.
  14. ]7[ آقانباتی ع.، "زمین‌شناسی ایران"، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، (1383)، 606 ص.
  15. [8] Camp V., Griffis R., "Character, genesis and tectonic setting of igneous rocks in the Sistan suture zone, eastern Iran", Lithos, 15, (1982), 221-239. [DOI:10.1016/0024-4937(82)90014-7]
  16. [8] Camp V., Griffis R., "Character, genesis and tectonic setting of igneous rocks in the Sistan suture zone, eastern Iran", Lithos, 15, (1982), 221-239. [DOI:10.1016/0024-4937(82)90014-7]
  17. [9] Tarkian M., Lotfi M., Baumann A., "Tectonic, magmatism and the formation of mineral deposits in central Lut, East of Iran", Geological Survey of Iran, Rep. No. 57, (1983), 357-383.
  18. [9] Tarkian M., Lotfi M., Baumann A., "Tectonic, magmatism and the formation of mineral deposits in central Lut, East of Iran", Geological Survey of Iran, Rep. No. 57, (1983), 357-383.
  19. [10] Tirrul R., Bell I. R., Griffis R. J., Camp V. E., "The Sistan suture zone of eastern Iran", Geol. Soc. Am. Bull 94, (1983), 134-156.

    https://doi.org/10.1130/0016-7606(1983)942.0.CO;2 [DOI:10.1130/0016-7606(1983)942.0.CO;2]
  20. [10] Tirrul R., Bell I. R., Griffis R. J., Camp V. E., "The Sistan suture zone of eastern Iran", Geol. Soc. Am. Bull 94, (1983), 134-156.

    https://doi.org/10.1130/0016-7606(1983)942.0.CO;2 [DOI:10.1130/0016-7606(1983)942.0.CO;2]
  21. [11] Jung D., Keller J., Khorasani R., Marcks Chr., Baumann A., Horn P., "Petrology of the Tertiary magmatic activity the northern Lut area, East of Iran", Ministry of mines and metals, GSI, geodynamic project (geotraverse) in Iran, No. 51, (1983), 285-336.
  22. [11] Jung D., Keller J., Khorasani R., Marcks Chr., Baumann A., Horn P., "Petrology of the Tertiary magmatic activity the northern Lut area, East of Iran", Ministry of mines and metals, GSI, geodynamic project (geotraverse) in Iran, No. 51, (1983), 285-336.
  23. [12] پورلطیفی ع.، "نقشه زمین‌شناسی 100000/1 فردوس، سازمان زمین‌شناسی کشور "، (1382).
  24. [12] پورلطیفی ع.، "نقشه زمین‌شناسی 100000/1 فردوس، سازمان زمین‌شناسی کشور "، (1382).
  25. [13] محمدزاده لاری م.، "بررسی پترولوژی سنگ‌های پلوتونیکی شرق و جنوب شرق بجستان"، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی، (1376)، 130ص.
  26. [13] محمدزاده لاری م.، "بررسی پترولوژی سنگ‌های پلوتونیکی شرق و جنوب شرق بجستان"، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی، (1376)، 130ص.
  27. [14] Eftekhar-Nejad J., Ruttner A., "Geological sheet map of Ferdows, 1/250000 scale", Geological Survey of Iran, Tehran, (1977).
  28. [14] Eftekhar-Nejad J., Ruttner A., "Geological sheet map of Ferdows, 1/250000 scale", Geological Survey of Iran, Tehran, (1977).
  29. [15] Bullen T.D., Clynne M.A., "Trace element and isotopic constraints on magmatic evolution at Lassen Volcanic Center, California", Journal of Geophysical Research, vol. 95(1990) p. 19 671-19 691
  30. [15] Bullen T.D., Clynne M.A., "Trace element and isotopic constraints on magmatic evolution at Lassen Volcanic Center, California", Journal of Geophysical Research, vol. 95(1990) p. 19 671-19 691
  31. [16] شکیبا س.، "مطالعه کانی‌شناختی، ژئوشیمیایی و پترولوژیکی توده‌های آذرین رودگز بالا (جنوب شرقی بجستان"، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد، (1392)،119ص.
  32. [16] شکیبا س.، "مطالعه کانی‌شناختی، ژئوشیمیایی و پترولوژیکی توده‌های آذرین رودگز بالا (جنوب شرقی بجستان"، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد، (1392)،119ص.
  33. [17] Shonosuke O.H.T.A., "Diffusion- Limited Aggregation and Crystal growth". KTK Scientific publishers (1991) 220-233.
  34. [17] Shonosuke O.H.T.A., "Diffusion- Limited Aggregation and Crystal growth". KTK Scientific publishers (1991) 220-233.
  35. [18] Keith H.D., Padden F.J., "A phenomenological theory of spherolite crystallization", Journal of Applied Physics. 34, (1963) 2409-2421. [DOI:10.1063/1.1702757]
  36. [18] Keith H.D., Padden F.J., "A phenomenological theory of spherolite crystallization", Journal of Applied Physics. 34, (1963) 2409-2421. [DOI:10.1063/1.1702757]
  37. [19] Dini A., Crretti A., Innocenti F., Rocchi S., Westerman D. S., "Sooty sweat stains or tourmaline spots? The Argonauts at Elba Island (Tuscany) and the spread of Greek trading in the Mediterranean Sea", In Piccardi, L., Masse, W.B. (eds.) Myth and Geology, Geological Society, London, Special Publications 273 (2007) 227-243. [DOI:10.1144/GSL.SP.2007.273.01.18]
  38. [19] Dini A., Crretti A., Innocenti F., Rocchi S., Westerman D. S., "Sooty sweat stains or tourmaline spots? The Argonauts at Elba Island (Tuscany) and the spread of Greek trading in the Mediterranean Sea", In Piccardi, L., Masse, W.B. (eds.) Myth and Geology, Geological Society, London, Special Publications 273 (2007) 227-243. [DOI:10.1144/GSL.SP.2007.273.01.18]
  39. [20] Balen D., Broska I., "Tourmaline nodules: products of devolatilization within, the final evolutionary stage of granitic melt", Geological Society, London, Special Publication 350 (2011), 53-63. [DOI:10.1144/SP350.4]
  40. [20] Balen D., Broska I., "Tourmaline nodules: products of devolatilization within, the final evolutionary stage of granitic melt", Geological Society, London, Special Publication 350 (2011), 53-63. [DOI:10.1144/SP350.4]
  41. [21] Hawthorne F. C., Henry D. J., "Classification of the minerals of the tourmaline group". European journal of mineralogist 11 (1999) 201-215. [DOI:10.1127/ejm/11/2/0201]
  42. [21] Hawthorne F. C., Henry D. J., "Classification of the minerals of the tourmaline group". European journal of mineralogist 11 (1999) 201-215. [DOI:10.1127/ejm/11/2/0201]
  43. [22] Yavuz F., Gultekin A.H., Karakaya M.C., "CLASTOUR: a comuter program for classification of the minerals of the tourmaline group", Computers Geosciences 28(2002) 1017-1036. [DOI:10.1016/S0098-3004(02)00012-2]
  44. [22] Yavuz F., Gultekin A.H., Karakaya M.C., "CLASTOUR: a comuter program for classification of the minerals of the tourmaline group", Computers Geosciences 28(2002) 1017-1036. [DOI:10.1016/S0098-3004(02)00012-2]
  45. [23] Darrell J., Henry Milan novak (Chairman), Frank C., Hawthorne Andreas Ertl., Barbara L., Dutrow Pavel Uher, Federico Pezzotta, "Nomenclature of the tourmaline-supergrop minerals", American Mineralogist, volume 96. Pages 895-913 (2011).
  46. [23] Darrell J., Henry Milan novak (Chairman), Frank C., Hawthorne Andreas Ertl., Barbara L., Dutrow Pavel Uher, Federico Pezzotta, "Nomenclature of the tourmaline-supergrop minerals", American Mineralogist, volume 96. Pages 895-913 (2011).
  47. [24] Henry D. J., Dutrow B.L., "Compositional zoning and element partitioning in nikeloan tourmaline from a metamorphosed karst bauxite from Samos, Greece", American mineralogist, 86, (2001) 1130-1142. [DOI:10.2138/am-2001-1002]
  48. [24] Henry D. J., Dutrow B.L., "Compositional zoning and element partitioning in nikeloan tourmaline from a metamorphosed karst bauxite from Samos, Greece", American mineralogist, 86, (2001) 1130-1142. [DOI:10.2138/am-2001-1002]
  49. [25] Burt D.M., "Vector representation of tourmaline compositions". American mineralogist, 74 (1989) 826-839.
  50. [25] Burt D.M., "Vector representation of tourmaline compositions". American mineralogist, 74 (1989) 826-839.
  51. [26] Bleeken G. V. D., Corteel C., Haute P. V. D., "Epigenetic to low-grade tourmaline in the Gdoumont metaconglomerates (Belgium): A sensitive probe of its chemical environment of formation", Lithos 95 (2) (2007) 165–176. [DOI:10.1016/j.lithos.2006.07.005]
  52. [26] Bleeken G. V. D., Corteel C., Haute P. V. D., "Epigenetic to low-grade tourmaline in the Gdoumont metaconglomerates (Belgium): A sensitive probe of its chemical environment of formation", Lithos 95 (2) (2007) 165–176. [DOI:10.1016/j.lithos.2006.07.005]
  53. [27] Pirajino F., Smithies R. H., "The FeO / (FeO + MgO) ratio of tourmaline: A useful indicator of spatial variations in granite-related hydrothermal mineral deposits", Journal of geochemical explorations 42 (1992) 371-381.
  54. [27] Pirajino F., Smithies R. H., "The FeO / (FeO + MgO) ratio of tourmaline: A useful indicator of spatial variations in granite-related hydrothermal mineral deposits", Journal of geochemical explorations 42 (1992) 371-381.
  55. [28] Trumbull R.B., Chaussidon M., "Chemical and boron isotopic composition of magmatic and hydrothermal tourmaline from the Sinceni granite–pegmatite system in Swaziland". Chemical Geology 153 (1999) 125–137. [DOI:10.1016/S0009-2541(98)00155-7]
  56. [28] Trumbull R.B., Chaussidon M., "Chemical and boron isotopic composition of magmatic and hydrothermal tourmaline from the Sinceni granite–pegmatite system in Swaziland". Chemical Geology 153 (1999) 125–137. [DOI:10.1016/S0009-2541(98)00155-7]
  57. [29] Deer W.A., Howie R.A., Zussrnam J., "An introduction to the rock-forming minerals", Longman Group UK Limited (1992).
  58. [29] Deer W.A., Howie R.A., Zussrnam J., "An introduction to the rock-forming minerals", Longman Group UK Limited (1992).
  59. [30] London D., Manning D.A.C., "Chemical variation and significance of tourmaline from Southwest England", Economic Geology, 90 (1995) 495– 519. [DOI:10.2113/gsecongeo.90.3.495]
  60. [30] London D., Manning D.A.C., "Chemical variation and significance of tourmaline from Southwest England", Economic Geology, 90 (1995) 495– 519. [DOI:10.2113/gsecongeo.90.3.495]
  61. [31] Grew E. S., Anovitz L. M., "Boron mineralogy, petrology and geochemistry", Reviews in mineralogy, 33 (1997).
  62. [31] Grew E. S., Anovitz L. M., "Boron mineralogy, petrology and geochemistry", Reviews in mineralogy, 33 (1997).
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 402
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 306