سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه دامغان

رضائی کهخائی, مهدی, قصابی فیض, آزاده, قاسمی, حبیب اله. (1397). شیمی کانی کلینوپیروکسن در سنگ‌های بازالتی ائوسن گردنه آهوان، شمال‌شرق سمنان. مجله زمین شیمی ایران, 26(2), 339-354. doi: 10.29252/ijcm.26.2.339
مهدی رضائی کهخائی; آزاده قصابی فیض; حبیب اله قاسمی. "شیمی کانی کلینوپیروکسن در سنگ‌های بازالتی ائوسن گردنه آهوان، شمال‌شرق سمنان". مجله زمین شیمی ایران, 26, 2, 1397, 339-354. doi: 10.29252/ijcm.26.2.339
رضائی کهخائی, مهدی, قصابی فیض, آزاده, قاسمی, حبیب اله. (1397). 'شیمی کانی کلینوپیروکسن در سنگ‌های بازالتی ائوسن گردنه آهوان، شمال‌شرق سمنان', مجله زمین شیمی ایران, 26(2), pp. 339-354. doi: 10.29252/ijcm.26.2.339
رضائی کهخائی, مهدی, قصابی فیض, آزاده, قاسمی, حبیب اله. شیمی کانی کلینوپیروکسن در سنگ‌های بازالتی ائوسن گردنه آهوان، شمال‌شرق سمنان. مجله زمین شیمی ایران, 1397; 26(2): 339-354. doi: 10.29252/ijcm.26.2.339

شیمی کانی کلینوپیروکسن در سنگ‌های بازالتی ائوسن گردنه آهوان، شمال‌شرق سمنان

مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران
مقاله 7، دوره 26، شماره 2 - شماره پیاپی 72، تیر 1397، صفحه 339-354    اصل مقاله (4.78 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/ijcm.26.2.339
نویسندگان
مهدی رضائی کهخائی* ؛ آزاده قصابی فیض؛ حبیب اله قاسمی
دانشگاه شاهرود
چکیده
سنگ­های آتشفشانی و آذرآواری ائوسن منطقه وسیعی را در گردنه آهوان در شمال­شرق سمنان پوشانده­اند. این سنگ­ها بیشتر شامل بازالت، آندزیت، تراکی آندزیت، داسیت و ریولیت با بافت­های هیالوپورفیری، پورفیری و گلومروپورفیری هستند. سنگ­های بازالتی از درشت­بلورهای پلاژیوکلاز و کلینوپیروکسن تشکیل شده­اند. سرسیت، کائولینیت، کلسیت و کلریت نیز کانی­های ثانویه این سنگ­ها هستند. اندازه کلینوپیروکسن­های موجود در این سنگ­ها از متوسط تا ریز متغیر است. ترکیب آن­ها از نوع آهن-منیزیم-کلسیم­دار است و در میدان ترکیبی دیوپسید قرار می­گیرند. کلینوپیروکسن­های با اندازه متوسط، منطقه­بندی معکوس نشان می­دهند و بررسی تغییرات ترکیب شیمیایی آنها بیانگر این است که زون بینابین هسته و حاشیه، از عناصر Fe، Al و Ti تهی شده است، ‌در حالیکه از Mg، Ca و Si غنی­شدگی نشان می­دهد. نمودارهای تعیین سری ماگمایی و محیط زمین­ساختی مبتنی بر پایه ترکیب شیمیایی کلینوپیروکسن­ها نشان دهنده تشکیل آنها از یک ماگمای قلیایی تا نیمه قلیایی و با مقدار آب 5-2% و گریزندگی اکسیژن بالاست. همچنین، بررسی­های دما-فشارسنجی نشان می­دهند که این کلینوپیروکسن­ها در فشارهای حدود 1 کیلوبار و دمای 1230-1110 درجه سانتی­گراد متبلور شده­اند.    
کلیدواژه‌ها
شیمی کانی؛ دما-فشارسنجی؛ کلینوپیروکسن؛ سنگ‌های آتشفشانی؛ گردنه آهوان؛ سمنان
مراجع
  1. [1] Etesami S., "Petrology of the Eocene volcanic rocks in the southern of Ahovan, E Semnan". M.Sc. Thesis, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran (2012) 143Pages.
  2. [1] Etesami S., "Petrology of the Eocene volcanic rocks in the southern of Ahovan, E Semnan". M.Sc. Thesis, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran (2012) 143Pages.
  3. [2] Mohseni S., "Petrology, Geochemistry and mineralization potential of igneous rocks of NE Semnan", M.Sc. Thesis, Faculty of Earth Sciences, Kharazmi University (2002) 140Pages.
  4. [2] Mohseni S., "Petrology, Geochemistry and mineralization potential of igneous rocks of NE Semnan", M.Sc. Thesis, Faculty of Earth Sciences, Kharazmi University (2002) 140Pages.
  5. [3] Shahosseni E., "Petrology, geochemistry and mineralization potential of igneous rocks of north and northeast of Semnan", M.Sc. Thesis, Faculty of Geosciences, Shahrood University OF Technology (2007) 165Pages.
  6. [3] Shahosseni E., "Petrology, geochemistry and mineralization potential of igneous rocks of north and northeast of Semnan", M.Sc. Thesis, Faculty of Geosciences, Shahrood University OF Technology (2007) 165Pages.
  7. [4] Khorasani E., "Investigation of deformation of Mesozoic and Cenozoic rock units in northeast of Semnan (North of Ahovan)", M.Sc. Thesis, Faculty of Geosciences, Shahrood University OF Technology (2014) 166Pages.
  8. [4] Khorasani E., "Investigation of deformation of Mesozoic and Cenozoic rock units in northeast of Semnan (North of Ahovan)", M.Sc. Thesis, Faculty of Geosciences, Shahrood University OF Technology (2014) 166Pages.
  9. [5] Sadeghian M., Mirbagheri S.R., "Narkan Geological Quadrangle Map 1:25000", Geological Survey of Iran, Tehran (2012).
  10. [5] Sadeghian M., Mirbagheri S.R., "Narkan Geological Quadrangle Map 1:25000", Geological Survey of Iran, Tehran (2012).
  11. [6] Papazzoni C.A., Sirotti A., "Nummulite biostratigraphy at the Middle/Upper Eocene boundary in the Northern Mediterranean area", Rivista Italiana di Paleontologiae Stratigrafia 101 (1995) 63-80.
  12. [6] Papazzoni C.A., Sirotti A., "Nummulite biostratigraphy at the Middle/Upper Eocene boundary in the Northern Mediterranean area", Rivista Italiana di Paleontologiae Stratigrafia 101 (1995) 63-80.
  13. [7] Nabavi M.H, "Semnan Geological Quadrangle Map 1:100000", Geological Survey of Iran, Tehran (1987).
  14. [7] Nabavi M.H, "Semnan Geological Quadrangle Map 1:100000", Geological Survey of Iran, Tehran (1987).
  15. [8] Alavui-Nahini M., Hammedi A.R., "Jam Geological Quadrangle Map 1:100000", Geological Survey of Iran, Tehran (1997).
  16. [8] Alavui-Nahini M., Hammedi A.R., "Jam Geological Quadrangle Map 1:100000", Geological Survey of Iran, Tehran (1997).
  17. [9] Kretz R., "Symbols for rock-forming minerals", American Mineralogist, 68 (1983) 277-279.
  18. [9] Kretz R., "Symbols for rock-forming minerals", American Mineralogist, 68 (1983) 277-279.
  19. [10] Putirka K. D., "Thermometers and barometers for volcanic systems", Reviews in Mineralogy and Geochemistry", 69 (2008) 61-120. [DOI:10.2138/rmg.2008.69.3]
  20. [10] Putirka K. D., "Thermometers and barometers for volcanic systems", Reviews in Mineralogy and Geochemistry", 69 (2008) 61-120. [DOI:10.2138/rmg.2008.69.3]
  21. [11] Nimis P., "A clinopyroxene geobarometer for basaltic systems based on crystals-structure modeling", Contribution to Mineralogy and Petrology 121 (1995) 115-125. [DOI:10.1007/s004100050093]
  22. [11] Nimis P., "A clinopyroxene geobarometer for basaltic systems based on crystals-structure modeling", Contribution to Mineralogy and Petrology 121 (1995) 115-125. [DOI:10.1007/s004100050093]
  23. [12] Shelley D., "Igneous and Metamorphic rocks under the microscope", Chapman and hall (1993) 445.
  24. [12] Shelley D., "Igneous and Metamorphic rocks under the microscope", Chapman and hall (1993) 445.
  25. [13] Morimoto N.,"Nomenclature of pyroxenes", Fortschr mineral 66 (1988) 237-252.
  26. [13] Morimoto N.,"Nomenclature of pyroxenes", Fortschr mineral 66 (1988) 237-252.
  27. [14] Deer W. A., Howie R. A., Zussman J.,"Single-chain silicates (Vol. 2)", London: Longman (1978).
  28. [14] Deer W. A., Howie R. A., Zussman J.,"Single-chain silicates (Vol. 2)", London: Longman (1978).
  29. [15] Kress V. C., Carmichael I. S. E., "The compressibility of silicate liquids containing Fe2O3 and the effect of composition, temperature, oxygen fugacity and pressure on their redox states. Contrib. Mineral", Petrol. 108 (1991) 82–92. [DOI:10.1007/BF00307328]
  30. [15] Kress V. C., Carmichael I. S. E., "The compressibility of silicate liquids containing Fe2O3 and the effect of composition, temperature, oxygen fugacity and pressure on their redox states. Contrib. Mineral", Petrol. 108 (1991) 82–92. [DOI:10.1007/BF00307328]
  31. [16] Kilinc A., Carmichael I. S. E., Rivers M. L., Sack R. O., "The ferric-ferrous ratio of natural silicate liquids equilibrated in air", Contrib. Mineral. Petrol. 83 (1983) 136–140. [DOI:10.1007/BF00373086]
  32. [16] Kilinc A., Carmichael I. S. E., Rivers M. L., Sack R. O., "The ferric-ferrous ratio of natural silicate liquids equilibrated in air", Contrib. Mineral. Petrol. 83 (1983) 136–140. [DOI:10.1007/BF00373086]
  33. [17] Moretti R., "Polymerisation, basicity, oxidation state and their role in ionic modelling of silicate melts", Annals of Geophysics (2005).
  34. [17] Moretti R., "Polymerisation, basicity, oxidation state and their role in ionic modelling of silicate melts", Annals of Geophysics (2005).
  35. [18] Botcharnikov R. E., Koepke J., Holtz F., McCammon, C., Wilke M., "The effect of water activity on the oxidation and structural state oxidation of Fe in a ferro-basaltic melt", Geochimica Cosmochimica Acta 69 (2005) 5071–5085. [DOI:10.1016/j.gca.2005.04.023]
  36. [18] Botcharnikov R. E., Koepke J., Holtz F., McCammon, C., Wilke M., "The effect of water activity on the oxidation and structural state oxidation of Fe in a ferro-basaltic melt", Geochimica Cosmochimica Acta 69 (2005) 5071–5085. [DOI:10.1016/j.gca.2005.04.023]
  37. [19] Schweitzer E. L., Papike J. J., Bence A. E., "Statitical analysis of clinopyroxenes from deep- sea basalts", American Mineralogist 64 (1979) 501-513.
  38. [19] Schweitzer E. L., Papike J. J., Bence A. E., "Statitical analysis of clinopyroxenes from deep- sea basalts", American Mineralogist 64 (1979) 501-513.
  39. [20] Lindsley D.H., "Pyroxene thermometry", American Mineralogist, 68 (1983) 477-493.
  40. [20] Lindsley D.H., "Pyroxene thermometry", American Mineralogist, 68 (1983) 477-493.
  41. [21] Le Base M. J., "The role of aluminum in igneous clinopyroxenes with relation to their Parentage", American Journal of Science 260 (1962) 267-288. [DOI:10.2475/ajs.260.4.267]
  42. [21] Le Base M. J., "The role of aluminum in igneous clinopyroxenes with relation to their Parentage", American Journal of Science 260 (1962) 267-288. [DOI:10.2475/ajs.260.4.267]
  43. [22] Helz R. T., "Phase relations of basalts in their melting range at PH2O= 5 kb as a function of oxygen fugacity", Journal of Petrolology 17 (1973) 139-193. [DOI:10.1093/petrology/17.2.139]
  44. [22] Helz R. T., "Phase relations of basalts in their melting range at PH2O= 5 kb as a function of oxygen fugacity", Journal of Petrolology 17 (1973) 139-193. [DOI:10.1093/petrology/17.2.139]
  45. [23] Soesoo A.," A multivariate statistical analysis of clinopyroxene composition: empirical coordinates for the crystallisation PT- estimations", Geological Society of Sweden (Geologiska Foreningen) 119 (1997) 55-60. [DOI:10.1080/11035899709546454]
  46. [23] Soesoo A.," A multivariate statistical analysis of clinopyroxene composition: empirical coordinates for the crystallisation PT- estimations", Geological Society of Sweden (Geologiska Foreningen) 119 (1997) 55-60. [DOI:10.1080/11035899709546454]
  47. [24] Baker D. R., David H. E "Compositions of anhydrous and hydrous melts coexisting with plagioclase, augite, and olivine or low-Ca pyroxene from 1 atm to 8 kbar: Application to the Aleutian volcanic center of Atka", American Mineralogist 72 (1987) 12-28.
  48. [24] Baker D. R., David H. E "Compositions of anhydrous and hydrous melts coexisting with plagioclase, augite, and olivine or low-Ca pyroxene from 1 atm to 8 kbar: Application to the Aleutian volcanic center of Atka", American Mineralogist 72 (1987) 12-28.
  49. [25] Higgins M. D., Roberge J., "Three magmatic components in the 1973 eruption of Eldfell volcano, Iceland: Evidence from plagioclase crystal size distribution (CSD) and geochemistry", journal of Volcanology and Geothermal Reserch 161 (2007) 247-260.
  50. [25] Higgins M. D., Roberge J., "Three magmatic components in the 1973 eruption of Eldfell volcano, Iceland: Evidence from plagioclase crystal size distribution (CSD) and geochemistry", journal of Volcanology and Geothermal Reserch 161 (2007) 247-260.
  51. [26] Leterrier J., Maurry R. C., Thonon P., Girard D., Marchal M., "Clinopyroxene composition as a method of identification of the magmatic affinites of paleo-volcanic series", Earth and Planetary Science Letters 59 (1982) 139-154. [DOI:10.1016/0012-821X(82)90122-4]
  52. [26] Leterrier J., Maurry R. C., Thonon P., Girard D., Marchal M., "Clinopyroxene composition as a method of identification of the magmatic affinites of paleo-volcanic series", Earth and Planetary Science Letters 59 (1982) 139-154. [DOI:10.1016/0012-821X(82)90122-4]
  53. [27] Nisbet E. G., Pearce J.A., "Clinopyroxene composition in mafic lavas from different tectonic settings", Contributions to Mineralogy and Petrology 63 (1977) 149–160. [DOI:10.1007/BF00398776]
  54. [27] Nisbet E. G., Pearce J.A., "Clinopyroxene composition in mafic lavas from different tectonic settings", Contributions to Mineralogy and Petrology 63 (1977) 149–160. [DOI:10.1007/BF00398776]
  55. [28] Beccaluva L., Macciotta G., Piccardo G. B. Zeda O., "Clinopyroxene composition of ophiolite basalts as petrogenetic indicator", Chemical Geology, 77 (1989) 165-182. [DOI:10.1016/0009-2541(89)90073-9]
  56. [28] Beccaluva L., Macciotta G., Piccardo G. B. Zeda O., "Clinopyroxene composition of ophiolite basalts as petrogenetic indicator", Chemical Geology, 77 (1989) 165-182. [DOI:10.1016/0009-2541(89)90073-9]
  57. [29] Blatt H., Tracy R., Owens B., "Petrology: igneous, sedimentary and metamorphic", Macmillan (2006).
  58. [29] Blatt H., Tracy R., Owens B., "Petrology: igneous, sedimentary and metamorphic", Macmillan (2006).
  59. [30] Mullaei H., "Mineralogy Atlas, Sokhan Gostar and Research Deputy of Islamic Azad University of Mashhad Publishing", (2006) 352 Pages.
  60. [30] Mullaei H., "Mineralogy Atlas, Sokhan Gostar and Research Deputy of Islamic Azad University of Mashhad Publishing", (2006) 352 Pages.
  61. [31] Deer W.A., Howie A., Zussman J., "An interduction to the rock – formingminerals", 17th ed.,) 1986 (Longman Ltd, 528P
  62. [31] Deer W.A., Howie A., Zussman J., "An interduction to the rock – formingminerals", 17th ed.,) 1986 (Longman Ltd, 528P
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 402
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 282