سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه دامغان

احمدی‌مقدم, پریچهر, مرتضوی, محسن, پوستی, محمد, احمدی‌پور, حمید. (1397). بررسی شیمی کانی، همبرزایی و سن‌سنجی سنگ‌های دیابازی گنبدهای نمکی سازند هرمز، جنوب ایران (استان هرمزگان). مجله زمین شیمی ایران, 26(2), 355-368. doi: 10.29252/ijcm.26.2.355
پریچهر احمدی‌مقدم; محسن مرتضوی; محمد پوستی; حمید احمدی‌پور. "بررسی شیمی کانی، همبرزایی و سن‌سنجی سنگ‌های دیابازی گنبدهای نمکی سازند هرمز، جنوب ایران (استان هرمزگان)". مجله زمین شیمی ایران, 26, 2, 1397, 355-368. doi: 10.29252/ijcm.26.2.355
احمدی‌مقدم, پریچهر, مرتضوی, محسن, پوستی, محمد, احمدی‌پور, حمید. (1397). 'بررسی شیمی کانی، همبرزایی و سن‌سنجی سنگ‌های دیابازی گنبدهای نمکی سازند هرمز، جنوب ایران (استان هرمزگان)', مجله زمین شیمی ایران, 26(2), pp. 355-368. doi: 10.29252/ijcm.26.2.355
احمدی‌مقدم, پریچهر, مرتضوی, محسن, پوستی, محمد, احمدی‌پور, حمید. بررسی شیمی کانی، همبرزایی و سن‌سنجی سنگ‌های دیابازی گنبدهای نمکی سازند هرمز، جنوب ایران (استان هرمزگان). مجله زمین شیمی ایران, 1397; 26(2): 355-368. doi: 10.29252/ijcm.26.2.355

بررسی شیمی کانی، همبرزایی و سن‌سنجی سنگ‌های دیابازی گنبدهای نمکی سازند هرمز، جنوب ایران (استان هرمزگان)

مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران
مقاله 8، دوره 26، شماره 2 - شماره پیاپی 72، تیر 1397، صفحه 355-368    اصل مقاله (4.59 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.29252/ijcm.26.2.355
نویسندگان
پریچهر احمدی‌مقدم* 1؛ محسن مرتضوی1؛ محمد پوستی1؛ حمید احمدی‌پور2
1دانشگاه هرمزگان
2دانشگاه شهید باهنر
چکیده
سنگ­های دیابازی سازند هرمز، دستخوش انواع فرآیندهای ثانویه دگرسانی و دگرگونی رخساره­ی شیست سبز تا اوایل رخساره­ی آمفیبولیت شده­اند. این سنگ­ها، در نتیجه فرآیند دگرنهادی نفوذی و دگرسانی گرمابی، دگرسان و به دلیل سیال­های آبدار غنی از CO2 و برهم­کنش سنگ-سیال، دگرگون شده­اند. کانی­های فلدسپات، پیروکسن، الیوین، آپاتیت، روتیل، مگنتیت و پیریت، جزء کانی­های ماگمایی اولیه­ی این سنگ­ها و سایر کانی­های موجود در این سنگ­ها، فراورده تبدیل کانی­های اولیه در اثر دگرسانی و دگرگونی گرمایی هستند. فلدسپات­ها به لابرادوریت، آلبیت و ارتوکلاز تفکیک می­شوند. لابرادوریت و آلبیت در دمای کمتر از 700 درجه­ی سانتی­گراد و فشار کمتر از 6 کیلوبار متبلور شده­اند که شرایط دمای باز تبلور آنهاست. ارتوکلاز در 700 درجه­ی سانتی­گراد، 6 کیلوبار و بیش از 1000 درجه­ی سانتی­گراد، بیش از 7 کیلوبار متبلور شده­اند و جزء کانی­های ماگمایی است. کلینوپیروکسن­ها به اوژیت و دیوپسید تفکیک می­شوند که در دمای 1100 تا 1300 درجه سانتی­گراد متبلور شده­ و جزء کانی­های ماگمایی هستند. پیروکسن‌ها نیمه قلیایی تا قلیایی هستند و در محیط بازالت­های تولئیتی درون­صفحه­ای یا بازالت­های کف­اقیانوسی تشکیل شده­اند. پلاژیوکلاز فلدسپات­ها و کلینوپیروکسن­ها شرایط اکسیدان را نشان می­دهند. با توجه به زیرکن­های تجزیه شده­ی دیابازهای گنبد نمکی بند معلم (Ma 4/6 ± 4/539) و گنبد نمکی چمپه (Ma 1/6 ± 5/543)، سن تبلور و تشکیل این سنگ­ها، کامبرین پیشین است. بیشتر این زیرکن­ها، خاستگاه ماگمایی دارند. سن این دیابازها نشان می­دهد که نفوذ آنها همزمان و/یا پس از شروع کافت‌شدگی پیشین زیستی نو تا کامبرین پیشین بخش شمالی صفحه­ی عربستان و رسوب­گذاری سازند هرمز در حوضه­ی خلیج فارس بوده است.     
کلیدواژه‌ها
گنبد نمکی؛ سازند هرمز؛ دیاباز؛ شیمی کانی؛ همبرزایی؛ سن‌سنجی
مراجع
  1. [1] Husseini M.I., Husseini S.I., "Origin of the Infracambrian Salt Basins of the Middle East", From BROOKS, J. (ed.), Classic Petroleum Provinces, Geological Society Special Publication 50 (1990) 279-292. [DOI:10.1144/GSL.SP.1990.050.01.14]
  2. [1] Husseini M.I., Husseini S.I., "Origin of the Infracambrian Salt Basins of the Middle East", From BROOKS, J. (ed.), Classic Petroleum Provinces, Geological Society Special Publication 50 (1990) 279-292. [DOI:10.1144/GSL.SP.1990.050.01.14]
  3. [2] Mortazavi M., Jafari Sadr A., Houshmandzadeh A., "Progress report on studying salt domes of Hormozgan province", Prepared in Mineral Department of Hormozgan Governorate Economic Review GroupReport number 1.(1989).
  4. [2] Mortazavi M., Jafari Sadr A., Houshmandzadeh A., "Progress report on studying salt domes of Hormozgan province", Prepared in Mineral Department of Hormozgan Governorate Economic Review GroupReport number 1.(1989).
  5. [3] McQuillan H., "The role of basement tectonics in the control of sedimentary facies, structural patterns and salt plug emplacements in the Zagros fold belt of southwest Iran", Journal of Southeast Asian Earth Sciences 5(1) (1991) 453-63. [DOI:10.1016/0743-9547(91)90061-2]
  6. [3] McQuillan H., "The role of basement tectonics in the control of sedimentary facies, structural patterns and salt plug emplacements in the Zagros fold belt of southwest Iran", Journal of Southeast Asian Earth Sciences 5(1) (1991) 453-63. [DOI:10.1016/0743-9547(91)90061-2]
  7. [4] Faramarzi N.S., Amini S., Schmitt A.K., Hassanzadeh J., Borg G., McKeegan K., Razavi S.M.H., Mortazavi S.M., "Geochronology and geochemistry of rhyolites from Hormuz Island, southern Iran: A new record of Cadomian arc magmatism in the Hormuz Formation", Lithos 236–237 (2015) 203–211. [DOI:10.1016/j.lithos.2015.08.017]
  8. [4] Faramarzi N.S., Amini S., Schmitt A.K., Hassanzadeh J., Borg G., McKeegan K., Razavi S.M.H., Mortazavi S.M., "Geochronology and geochemistry of rhyolites from Hormuz Island, southern Iran: A new record of Cadomian arc magmatism in the Hormuz Formation", Lithos 236–237 (2015) 203–211. [DOI:10.1016/j.lithos.2015.08.017]
  9. [5] Bosak P., Garos J., Spudil J., Sulovsky P., Vaclavek V., "Salt plugs in the East Zagros, Iran: Results of Regional Geological Reconnaissance", Geolines, (Praha) (1998) 7.
  10. [5] Bosak P., Garos J., Spudil J., Sulovsky P., Vaclavek V., "Salt plugs in the East Zagros, Iran: Results of Regional Geological Reconnaissance", Geolines, (Praha) (1998) 7.
  11. [6] Gansser A., "The enigma of the Persian salt dome inclusions", Eclogae Geologicae Helvetiae. Symposium on Swiss Molasse Basin 85 (1992).
  12. [6] Gansser A., "The enigma of the Persian salt dome inclusions", Eclogae Geologicae Helvetiae. Symposium on Swiss Molasse Basin 85 (1992).
  13. [7] Rahnama-Rad J., Farhoudi G., Ghorbani H., Habibi Mood Sh., Derakhshani R., "Pierced salt domes in the Persian Gulf and in the Zagros mountain ranges in southern Iran and their relationship to hydrocarbon and basement tectonics", Iranian Journal of Earth Sciences 1 (2009) 57-72.
  14. [7] Rahnama-Rad J., Farhoudi G., Ghorbani H., Habibi Mood Sh., Derakhshani R., "Pierced salt domes in the Persian Gulf and in the Zagros mountain ranges in southern Iran and their relationship to hydrocarbon and basement tectonics", Iranian Journal of Earth Sciences 1 (2009) 57-72.
  15. [8] Talbot C.J., Jarvis R.J., "Age, budget and dynamics of an active salt extrusion in Iran", Journal of Structural Geology 6(5) (1984) 521-533. [DOI:10.1016/0191-8141(84)90062-2]
  16. [8] Talbot C.J., Jarvis R.J., "Age, budget and dynamics of an active salt extrusion in Iran", Journal of Structural Geology 6(5) (1984) 521-533. [DOI:10.1016/0191-8141(84)90062-2]
  17. [9] Talbot C.J., "Extrusions of Hormuz salt in Iran", Geological Society, London, Special Publications 143 (1998) 315-334. [DOI:10.1144/GSL.SP.1998.143.01.21]
  18. [9] Talbot C.J., "Extrusions of Hormuz salt in Iran", Geological Society, London, Special Publications 143 (1998) 315-334. [DOI:10.1144/GSL.SP.1998.143.01.21]
  19. [10] Talbot C., Aftabi P., Chemia Z., "Potash in a salt mushroom at Hormoz Island, Hormoz Strait, Iran", Ore Geology Reviews 35 (2009) 317–332. [DOI:10.1016/j.oregeorev.2008.11.005]
  20. [10] Talbot C., Aftabi P., Chemia Z., "Potash in a salt mushroom at Hormoz Island, Hormoz Strait, Iran", Ore Geology Reviews 35 (2009) 317–332. [DOI:10.1016/j.oregeorev.2008.11.005]
  21. [11] Ghazban F., Al-Aasm I.S., "Hydrocarbon-induced diagenetic dolomite and pyrite formation associated with the Hormoz Island salt dome, offshore Iran", Journal of Petroleum Geology 33(2) (2010) 183-196. [DOI:10.1111/j.1747-5457.2010.00472.x]
  22. [11] Ghazban F., Al-Aasm I.S., "Hydrocarbon-induced diagenetic dolomite and pyrite formation associated with the Hormoz Island salt dome, offshore Iran", Journal of Petroleum Geology 33(2) (2010) 183-196. [DOI:10.1111/j.1747-5457.2010.00472.x]
  23. [12] Edgell H.S., "Salt tectonism in the Persian Gulf Basin", Salt Tectonics, Geological Society Special Publication 100 (1996) 129-151. [DOI:10.1144/GSL.SP.1996.100.01.10]
  24. [12] Edgell H.S., "Salt tectonism in the Persian Gulf Basin", Salt Tectonics, Geological Society Special Publication 100 (1996) 129-151. [DOI:10.1144/GSL.SP.1996.100.01.10]
  25. [13] Kent P.E., "The Emergent Hormoz Salt Plugs of Southern Iran", Journal of Petroleum Geology 2(2) (1979) 117-144. [DOI:10.1111/j.1747-5457.1979.tb00698.x]
  26. [13] Kent P.E., "The Emergent Hormoz Salt Plugs of Southern Iran", Journal of Petroleum Geology 2(2) (1979) 117-144. [DOI:10.1111/j.1747-5457.1979.tb00698.x]
  27. [14] Jahani S., Callot J.P., Letouzey J., Frizon de Lamotte D., "The eastern termination of the Zagros Fold-and-Thrust Belt, Iran: Structures, evolution, and relationships between salt plugs, folding, and faulting", TECTONICS 28 (2009). [DOI:10.1029/2008TC002418]
  28. [14] Jahani S., Callot J.P., Letouzey J., Frizon de Lamotte D., "The eastern termination of the Zagros Fold-and-Thrust Belt, Iran: Structures, evolution, and relationships between salt plugs, folding, and faulting", TECTONICS 28 (2009). [DOI:10.1029/2008TC002418]
  29. [15] Reuning L., Schoenherr J., Heimann A., Urai J.L., Littke R., Kukla P.A., Rawahi Z., "The surface-piercing salt domes in the Ghaba Salt Basin (Oman): A comparison to the intra-salt hydrocarbon play of the Ara Group", Geophysical Research Abstracts 11 (2009).
  30. [15] Reuning L., Schoenherr J., Heimann A., Urai J.L., Littke R., Kukla P.A., Rawahi Z., "The surface-piercing salt domes in the Ghaba Salt Basin (Oman): A comparison to the intra-salt hydrocarbon play of the Ara Group", Geophysical Research Abstracts 11 (2009).
  31. [16] Taghipour S., Taghipour B., "Mineralogical studies of metasomatic minerals within volcanic rocks of High Zagros salt domes", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 4(17) (1388) 535-550.
  32. [16] Taghipour S., Taghipour B., "Mineralogical studies of metasomatic minerals within volcanic rocks of High Zagros salt domes", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 4(17) (1388) 535-550.
  33. [17] Atapour H., Aftabi A., "Rapitan-type banded iron formation at Hormuz Island, Iran", Geological Survey of Iran, The 30th Symposium, Programme with Abstracts with English abstract (2012).
  34. [17] Atapour H., Aftabi A., "Rapitan-type banded iron formation at Hormuz Island, Iran", Geological Survey of Iran, The 30th Symposium, Programme with Abstracts with English abstract (2012).
  35. [18] Rostami A., Baz Amad M., Haj Alilu B., Moazzen M., "Study of the Geochemical behaviour of rare earth minerals in the Hormoz Island Apatite", Journal of Economic Geology 1(6) (2014).
  36. [18] Rostami A., Baz Amad M., Haj Alilu B., Moazzen M., "Study of the Geochemical behaviour of rare earth minerals in the Hormoz Island Apatite", Journal of Economic Geology 1(6) (2014).
  37. [19] Pourkaseb H., Rangzan K., Charchi A., Saiedi S., "Mineralogical studies of Igneous rocks in Jahani salt dome (Firuzabad), with emphasis on their economic importance", Second National Conference of the Iranian Economic Geology Society (2012).
  38. [19] Pourkaseb H., Rangzan K., Charchi A., Saiedi S., "Mineralogical studies of Igneous rocks in Jahani salt dome (Firuzabad), with emphasis on their economic importance", Second National Conference of the Iranian Economic Geology Society (2012).
  39. [20] Aghanabati A., Fotouhi V., Escandari S., "The geological and Exploratory activitiescarried out in provinces and the third five years program", ministry of mine and industries, the Ministry of Industry and Mines, Geological Survey of Iran report(1) (2002).
  40. [20] Aghanabati A., Fotouhi V., Escandari S., "The geological and Exploratory activitiescarried out in provinces and the third five years program", ministry of mine and industries, the Ministry of Industry and Mines, Geological Survey of Iran report(1) (2002).
  41. [21] Momenzadeh M, Heidari E., "Genesis and formation of the Hormoz Formation and its mineral restores: a genetic analyses", Geological Survey of Iran (1990).
  42. [21] Momenzadeh M, Heidari E., "Genesis and formation of the Hormoz Formation and its mineral restores: a genetic analyses", Geological Survey of Iran (1990).
  43. [22] National Geosciences Database, http://ngdir.ir/GeoportalInfo/PSubjectInfoDetail.as.p?PID=725&index=7 (2015).
  44. [22] National Geosciences Database, http://ngdir.ir/GeoportalInfo/PSubjectInfoDetail.as.p?PID=725&index=7 (2015).
  45. [23] Ahmadi Moghadam P., "Petrogenesis of mafic igneous rocks in the Hormuz series, south of Iran", Doctor of Philosophy (PhD) thesis, not defended.
  46. [23] Ahmadi Moghadam P., "Petrogenesis of mafic igneous rocks in the Hormuz series, south of Iran", Doctor of Philosophy (PhD) thesis, not defended.
  47. [24] Deer W.A., Howie R.A., Zussman J., "Rock-Forming Minerals", New York: Wiley 4 (1963) 2.
  48. [24] Deer W.A., Howie R.A., Zussman J., "Rock-Forming Minerals", New York: Wiley 4 (1963) 2.
  49. [25] Taghipour S., Khalili M., Mackizadeh M.A., Kananian A., Taghipour B., "Mineralogy, geochemistry and petrogenesis of igneous inclusions within three inactive diapirs, Zagros belt, Shahre-kord, Iran", Geol. Mag. 150 (1) (2013) 72–88. [DOI:10.1017/S0016756812000301]
  50. [25] Taghipour S., Khalili M., Mackizadeh M.A., Kananian A., Taghipour B., "Mineralogy, geochemistry and petrogenesis of igneous inclusions within three inactive diapirs, Zagros belt, Shahre-kord, Iran", Geol. Mag. 150 (1) (2013) 72–88. [DOI:10.1017/S0016756812000301]
  51. [26] Fuhrman M.L., Lindsley D.H., "Ternary-feldspar modeling and thermometry", American Mineralogist 73 (1988) 201−215.
  52. [26] Fuhrman M.L., Lindsley D.H., "Ternary-feldspar modeling and thermometry", American Mineralogist 73 (1988) 201−215.
  53. [27] Morimoto N., "Nomenclature of pyroxenes", Canadian Mineralogist 27 (1989) 143-156. [DOI:10.2465/minerj.14.198]
  54. [27] Morimoto N., "Nomenclature of pyroxenes", Canadian Mineralogist 27 (1989) 143-156. [DOI:10.2465/minerj.14.198]
  55. [28] Lindsley D.H., Andersen D.J., "A two-pyroxene thermometer", Journal of Geophysical Research 88 (S2) (1983) A887–A906. [DOI:10.1029/JB088iS02p0A887]
  56. [28] Lindsley D.H., Andersen D.J., "A two-pyroxene thermometer", Journal of Geophysical Research 88 (S2) (1983) A887–A906. [DOI:10.1029/JB088iS02p0A887]
  57. [29] LE BAS M.J., "The role of aluminum in igneous clinopyroxene with relation to their parentage", American Journal of Science 260 (1962) 267–88. [DOI:10.2475/ajs.260.4.267]
  58. [29] LE BAS M.J., "The role of aluminum in igneous clinopyroxene with relation to their parentage", American Journal of Science 260 (1962) 267–88. [DOI:10.2475/ajs.260.4.267]
  59. [30] Nisbet E.G., Pearce J.A., "Clinopyroxene composition in mafic lavas from different tectonic settings", Contributions to Mineralogy and Petrology 63 (1977) 149–60. [DOI:10.1007/BF00398776]
  60. [30] Nisbet E.G., Pearce J.A., "Clinopyroxene composition in mafic lavas from different tectonic settings", Contributions to Mineralogy and Petrology 63 (1977) 149–60. [DOI:10.1007/BF00398776]
  61. [31] France L., Ildefonse B., Koepke J., Bech F., "A new method to estimate the oxidation state of basaltic series from microprobe analyses", Journal of Volcanology and Geothermal Research 189 (2010) 340–346. [DOI:10.1016/j.jvolgeores.2009.11.023]
  62. [31] France L., Ildefonse B., Koepke J., Bech F., "A new method to estimate the oxidation state of basaltic series from microprobe analyses", Journal of Volcanology and Geothermal Research 189 (2010) 340–346. [DOI:10.1016/j.jvolgeores.2009.11.023]
  63. [32] Spray A., "METAMORPHIC TEXTURES", Pergamon Press Ltd. (1969).
  64. [32] Spray A., "METAMORPHIC TEXTURES", Pergamon Press Ltd. (1969).
  65. [33] Bucher K., Grapes R., "Petrogenesis of Metamorphic Rocks", Springer-Verlag Berlin Heidelberg (2011). [DOI:10.1007/978-3-540-74169-5]
  66. [33] Bucher K., Grapes R., "Petrogenesis of Metamorphic Rocks", Springer-Verlag Berlin Heidelberg (2011). [DOI:10.1007/978-3-540-74169-5]
  67. [34] Wu C.Z., Santosh M., Chen Y., Samson I.M., Lei R.X., Dong L.H., Qu X., Gu L.X., "Geochronology and geochemistry of Early Mesoproterozoic meta-diabase sills from Quruqtagh in the northeastern Tarim Craton: Implications for breakup of the Columbia supercontinent", Precambrian Research 241 (2014) 29– 43. [DOI:10.1016/j.precamres.2013.11.007]
  68. [34] Wu C.Z., Santosh M., Chen Y., Samson I.M., Lei R.X., Dong L.H., Qu X., Gu L.X., "Geochronology and geochemistry of Early Mesoproterozoic meta-diabase sills from Quruqtagh in the northeastern Tarim Craton: Implications for breakup of the Columbia supercontinent", Precambrian Research 241 (2014) 29– 43. [DOI:10.1016/j.precamres.2013.11.007]
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 408
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 283