سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه دامغان

یادگاری, نیما, علوی, سید غفور, موید, محسن. (1401). بررسی‌های زمین‌شیمی اکتشافی کانی‌های سنگین رسوب‌های آبراهه‌ای و سنگی منطقه اسبخان هریس، شمال غرب ایران. مجله زمین شیمی ایران, 30(2), 267-280. doi: 10.52547/ijcm.30.2.267
نیما یادگاری; سید غفور علوی; محسن موید. "بررسی‌های زمین‌شیمی اکتشافی کانی‌های سنگین رسوب‌های آبراهه‌ای و سنگی منطقه اسبخان هریس، شمال غرب ایران". مجله زمین شیمی ایران, 30, 2, 1401, 267-280. doi: 10.52547/ijcm.30.2.267
یادگاری, نیما, علوی, سید غفور, موید, محسن. (1401). 'بررسی‌های زمین‌شیمی اکتشافی کانی‌های سنگین رسوب‌های آبراهه‌ای و سنگی منطقه اسبخان هریس، شمال غرب ایران', مجله زمین شیمی ایران, 30(2), pp. 267-280. doi: 10.52547/ijcm.30.2.267
یادگاری, نیما, علوی, سید غفور, موید, محسن. بررسی‌های زمین‌شیمی اکتشافی کانی‌های سنگین رسوب‌های آبراهه‌ای و سنگی منطقه اسبخان هریس، شمال غرب ایران. مجله زمین شیمی ایران, 1401; 30(2): 267-280. doi: 10.52547/ijcm.30.2.267

بررسی‌های زمین‌شیمی اکتشافی کانی‌های سنگین رسوب‌های آبراهه‌ای و سنگی منطقه اسبخان هریس، شمال غرب ایران

مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران
مقاله 6، دوره 30، شماره 2 - شماره پیاپی 86، تیر 1401، صفحه 267-280    اصل مقاله (8.32 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.52547/ijcm.30.2.267
نویسندگان
نیما یادگاری* ؛ سید غفور علوی؛ محسن موید
دانشگاه تبریز
چکیده
منطقه مورد بررسی در جنوب رشته کوه قوشآداغ، در شمال روستای اسبخان، شهرستان هریس واقع است. این منطقه از نظر زمین‌شناسی ساختاری ایران، در پهنه اصلی ایران مرکزی و زیرپهنه البرز-  آذربایجان قرار دارد. واحدهای زمین‌شناسی منطقه شامل سنگ‌های آذرین و آذرآواری ائوسن با ترکیب آندزیتی، تراکی‌آندزیتی، بازالتی، توفی و ایگنمبریتی هستند. توده نفوذی نیمه عمیق با سن الیگوسن، با ترکیب کوارتز دیوریت، دیوریت و کوارتز مونزونیت به صورت استوک و دایک در منطقه رخنمون دارد. در اثر فرایند‌های گرمابی شکل گرفته از این توده نفوذی و با نفوذ آن در واحدهای رسوبی- آتشفشانی ائوسن میانی، دگرسانی‌های گسترده­ای (فیلی، رسی آرژیلی متوسط، پروپلیتی و سیلیسی) در منطقه رخ داده است. نتایج اولیه بررسی­های زمین‌شیمیایی آبراهه‌ای در منطقه سبب شناسایی چند ناحیه با بی‌هنجاری‌های درجه 1، 2 و 3 از کانی‌های سنگین شد. مهم‌‌‌ترین کانی‌های سنگین شناسایی شده شامل هماتیت، گوتیت، مگنتیت، پیریت-­اکسید، پیریت و زیرکن هستند و اغلب ارتباط تنگاتنگی با پهنه‌های دگرسانی و کانی‌سازی رگه‌ای دارند. انطباق نقشه‌ هاله‌های زمین‌شیمیایی با نقشه زمین‌ساخت و دگرسانی منطقه نشان‌دهنده همبستگی بسیار بالای این مناطق و به احتمال بسیار نقش مهم گسل‌ها و درزه‌ها در رخداد پهنه‌های دگرسانی و مناطق بی‌هنجار است. نقشه‌های بی‌هنجاری و تجزیه و تحلیل‌های زمین‌آماری یافته‌های رسوب های رودخانه‌ای و کانی‌های سنگین نشان می‌دهد که غنی­شدگی عناصر Ag،Au ،Mo ، Cu، As، Pb، Sb و Zn از حد زمینه بالاتر است و عناصر Au، Ag، Cu، As و Pb می‌توانند به عنوان عناصر ردیاب برای ذخایر فراگرمایی طلا بکار روند.
کلیدواژه‌ها
زمین‌شیمی؛ رسوب‌های آبراهه‌ای؛ بی‌هنجاری؛ کانی‌های سنگین؛ اسبخان
مراجع
  1. [1] Innocenti F., Mazzuoli R., Pasquare G., Radicati di Brozolo F., Villari L., "Tertiary and quaternary volcanism of the Erzurumkars area (Eastern Turkey): geochronological data and geodynamic evolution", Journal of Volcanology and Geothermal Research, 13 (1982) 223-240. [DOI:10.1016/0377-0273(82)90052-X]
  2. [1] Innocenti F., Mazzuoli R., Pasquare G., Radicati di Brozolo F., Villari L., "Tertiary and quaternary volcanism of the Erzurumkars area (Eastern Turkey): geochronological data and geodynamic evolution", Journal of Volcanology and Geothermal Research, 13 (1982) 223-240. [DOI:10.1016/0377-0273(82)90052-X]
  3. [2] Hezarkhani A., "Petrology of the intrusive rocks within the Sungun porphyry copper deposit, Azerbaijan, Iran", Journal of Asian Earth Sciences, 27(3) (2006) 326-340. [DOI:10.1016/j.jseaes.2005.04.005]
  4. [2] Hezarkhani A., "Petrology of the intrusive rocks within the Sungun porphyry copper deposit, Azerbaijan, Iran", Journal of Asian Earth Sciences, 27(3) (2006) 326-340. [DOI:10.1016/j.jseaes.2005.04.005]
  5. [3] Dilek Y., Imamverdiyev N., Altunkaynak S., "Geochemistry and tectonics of Cenozoic volcanism in the Lesser Caucasus (Azerbaijan) and the peri-Arabian region: collision-induced mantle dynamics and its magmatic fingerprint", International Geology Review, 52(4-6) (2010), 536-578. [DOI:10.1080/00206810903360422]
  6. [3] Dilek Y., Imamverdiyev N., Altunkaynak S., "Geochemistry and tectonics of Cenozoic volcanism in the Lesser Caucasus (Azerbaijan) and the peri-Arabian region: collision-induced mantle dynamics and its magmatic fingerprint", International Geology Review, 52(4-6) (2010), 536-578. [DOI:10.1080/00206810903360422]
  7. [4] Dercourt J.E, Zonenshain L.P., Ricou L.E., Kazmin V. G., Le Pichon X., Knipper A.L., Grandjacquet C., Sbortshikov I.M., Geyssant J., Lepvrier C., Pechersky D.H., "Geological evolution of the Tethys belt from the Atlantic to the Pamirs since the Lias", Tectonophysics, 123(1-4): (1986) 241-315. [DOI:10.1016/0040-1951(86)90199-X]
  8. [4] Dercourt J.E, Zonenshain L.P., Ricou L.E., Kazmin V. G., Le Pichon X., Knipper A.L., Grandjacquet C., Sbortshikov I.M., Geyssant J., Lepvrier C., Pechersky D.H., "Geological evolution of the Tethys belt from the Atlantic to the Pamirs since the Lias", Tectonophysics, 123(1-4): (1986) 241-315. [DOI:10.1016/0040-1951(86)90199-X]
  9. [5] Alavi M., "Structures of the Zagros fold-thrust belt in Iran", American Journal of science, 307(9), (2007) 1064-1095. [DOI:10.2475/09.2007.02]
  10. [5] Alavi M., "Structures of the Zagros fold-thrust belt in Iran", American Journal of science, 307(9), (2007) 1064-1095. [DOI:10.2475/09.2007.02]
  11. [6] Jamali H., Dilek Y., Daliran F., Yaghubpur A., Mehrabi B., "Metallogeny and tectonic evolution of the Cenozoic Ahar-Arasbaran volcanic belt, northern Iran", International Geology Review, 52(4-6) (2010) 608-630. [DOI:10.1080/00206810903416323]
  12. [6] Jamali H., Dilek Y., Daliran F., Yaghubpur A., Mehrabi B., "Metallogeny and tectonic evolution of the Cenozoic Ahar-Arasbaran volcanic belt, northern Iran", International Geology Review, 52(4-6) (2010) 608-630. [DOI:10.1080/00206810903416323]
  13. [7] Ghorbani M., "A summary of geology of Iran, In The Economic Geology of Iran, Springer", Dordrecht (2013) 45-64. [DOI:10.1007/978-94-007-5625-0_2]
  14. [7] Ghorbani M., "A summary of geology of Iran, In The Economic Geology of Iran, Springer", Dordrecht (2013) 45-64. [DOI:10.1007/978-94-007-5625-0_2]
  15. [8] Jamali H., Mehrabi B., "Relationships between arc maturity and Cu-MO-Au porphyry and related epithermal mineralization at the Cenozoic Arasbaran magmatic belt", Ore Geology Review 31 (2015) 123-138. [DOI:10.1016/j.oregeorev.2014.06.017]
  16. [8] Jamali H., Mehrabi B., "Relationships between arc maturity and Cu-MO-Au porphyry and related epithermal mineralization at the Cenozoic Arasbaran magmatic belt", Ore Geology Review 31 (2015) 123-138. [DOI:10.1016/j.oregeorev.2014.06.017]
  17. [9] Simmonds V., Calagari A. A., Kyser K., "Fluid inclusion and stable isotope studies of the Kighal porphyry Cu-Mo prospect, East- Azarbaidjan, NW Iran", Arabian Journal of Geosciences 8 (2015) 473-453. [DOI:10.1007/s12517-013-1130-z]
  18. [9] Simmonds V., Calagari A. A., Kyser K., "Fluid inclusion and stable isotope studies of the Kighal porphyry Cu-Mo prospect, East- Azarbaidjan, NW Iran", Arabian Journal of Geosciences 8 (2015) 473-453. [DOI:10.1007/s12517-013-1130-z]
  19. [10] Simmonds V., Moazzen M., "Re-Os dating of molybdenites from Oligocene Cu-Mo-Au mineralized veins in the Qarachilar area, Qaradagh batholith (northwest Iran): Implications for understanding Cenozoic mineralization in South Armenia, Nakhchivan, and Iran", International Geology Review 57 (2015) 290-304. [DOI:10.1080/00206814.2014.1003339]
  20. [10] Simmonds V., Moazzen M., "Re-Os dating of molybdenites from Oligocene Cu-Mo-Au mineralized veins in the Qarachilar area, Qaradagh batholith (northwest Iran): Implications for understanding Cenozoic mineralization in South Armenia, Nakhchivan, and Iran", International Geology Review 57 (2015) 290-304. [DOI:10.1080/00206814.2014.1003339]
  21. [11] Calagari A. A., "Fluid inclusion studies in quartz veinlets in the porphyry copper deposit at Sungun, East-Azarbaidjan, Iran", Journal of Asian Earth Science 23 (2004) 179-189. [DOI:10.1016/S1367-9120(03)00085-3]
  22. [11] Calagari A. A., "Fluid inclusion studies in quartz veinlets in the porphyry copper deposit at Sungun, East-Azarbaidjan, Iran", Journal of Asian Earth Science 23 (2004) 179-189. [DOI:10.1016/S1367-9120(03)00085-3]
  23. [12] Mohamadi M., Borna B., "Report of Geology and Drilling in the Masjed Daghi Area (National Iranian Copper Industries Company (NICICO)).
  24. [12] Mohamadi M., Borna B., "Report of Geology and Drilling in the Masjed Daghi Area (National Iranian Copper Industries Company (NICICO)).
  25. [13] Zarnab Company, "Geology and Alteration Studies of the Haftcheshmeh Area (National Iranian Copper Industries Company (NICICO)) (2007).
  26. [13] Zarnab Company, "Geology and Alteration Studies of the Haftcheshmeh Area (National Iranian Copper Industries Company (NICICO)) (2007).
  27. [14] Ebrahimi S., Alirezaei S., Pan Y., "Geological setting, alteration, and fluid inclusion characteristics of Zaglic and Safikhanloo epithermal gold prospects, NW Iran. Geological", Society, London, Special Publications 350(1) (2011) 133-147. [DOI:10.1144/SP350.8]
  28. [14] Ebrahimi S., Alirezaei S., Pan Y., "Geological setting, alteration, and fluid inclusion characteristics of Zaglic and Safikhanloo epithermal gold prospects, NW Iran. Geological", Society, London, Special Publications 350(1) (2011) 133-147. [DOI:10.1144/SP350.8]
  29. [15] Alirezaei S., Ebrahimi S., Pan Y., "Fluid Inclusion Characteristics of Epithermal Precious Metal Deposits in the Arasbaran Metallogenic Zone, Northwestern Iran", [extended abs.], ACROFI-II, India (2008) 1-4.
  30. [15] Alirezaei S., Ebrahimi S., Pan Y., "Fluid Inclusion Characteristics of Epithermal Precious Metal Deposits in the Arasbaran Metallogenic Zone, Northwestern Iran", [extended abs.], ACROFI-II, India (2008) 1-4.
  31. [16] Hosseinzadeh MR., "Geological, geochemical, fluids involved, mineralization, alteration and genesis of Sonajil porphyry copper deposit - East Harris", PhD thesis, University of Tabriz (2008) 214 p.
  32. [16] Hosseinzadeh MR., "Geological, geochemical, fluids involved, mineralization, alteration and genesis of Sonajil porphyry copper deposit - East Harris", PhD thesis, University of Tabriz (2008) 214 p.
  33. [17] Moshaghi P. N., "A study entitled Studies on the genesis of arsenic reserves in Valilo area Master's thesis forma", (2001).
  34. [17] Moshaghi P. N., "A study entitled Studies on the genesis of arsenic reserves in Valilo area Master's thesis forma", (2001).
  35. [18] Bees A. A., Gregorian S. V., "Geochemical exploration method for mineral deposits. Translated by R.T. Schneider Ed. by A. A Levinson", Lilia's Applied Publishing, 924p (1977).
  36. [18] Bees A. A., Gregorian S. V., "Geochemical exploration method for mineral deposits. Translated by R.T. Schneider Ed. by A. A Levinson", Lilia's Applied Publishing, 924p (1977).
  37. [19] Germane Milo Jr., Fletcher W. K., "Dispersion of gold and associated elements in stream sediments under semi arid conditions, northeast Brazil", Journal of Geochemical Exploration (1999). [DOI:10.1016/S0375-6742(99)00053-9]
  38. [19] Germane Milo Jr., Fletcher W. K., "Dispersion of gold and associated elements in stream sediments under semi arid conditions, northeast Brazil", Journal of Geochemical Exploration (1999). [DOI:10.1016/S0375-6742(99)00053-9]
  39. [20] Hale M., Plant J. A., "Handbook of Exploration Geochemistry", Vol. 6, Elsevier science B.V, Amsterdam (1994).
  40. [20] Hale M., Plant J. A., "Handbook of Exploration Geochemistry", Vol. 6, Elsevier science B.V, Amsterdam (1994).
  41. [21] Hassani Pak A., Sharafuddin M., "Analysis of exploratory findings, Tehran, Institute of Printing and Publishing", University of Tehran (2001) 987p.
  42. [21] Hassani Pak A., Sharafuddin M., "Analysis of exploratory findings, Tehran, Institute of Printing and Publishing", University of Tehran (2001) 987p.
  43. [22] Nude P. M., Arhin E., "Overbank sediments as appropriate geochemical sample media in regional stream sediment surveys for gold exploration in the savannah regions of northern Ghana", Journal of Geochemical Exploration, v. 103(1) (2009) p. 50-56. [DOI:10.1016/j.gexplo.2009.06.005]
  44. [22] Nude P. M., Arhin E., "Overbank sediments as appropriate geochemical sample media in regional stream sediment surveys for gold exploration in the savannah regions of northern Ghana", Journal of Geochemical Exploration, v. 103(1) (2009) p. 50-56. [DOI:10.1016/j.gexplo.2009.06.005]
  45. [23] Nabavi M. H., "An Introduction to the Geology of Iran", Geological Survey of Iran Publication (1976) 1-105.
  46. [23] Nabavi M. H., "An Introduction to the Geology of Iran", Geological Survey of Iran Publication (1976) 1-105.
  47. [24] Aghanabati A., "Geology of Iran, Ministry of industry and mines, Geological survey of Iran", Tehran, Iran, 582 pp. (2004) (in Persian).
  48. [24] Aghanabati A., "Geology of Iran, Ministry of industry and mines, Geological survey of Iran", Tehran, Iran, 582 pp. (2004) (in Persian).
  49. [25] Faridi M., Zamani Mehr S., "Geological map of Khoja with a scale of 1: 100000", Geological Survey and Mineral Exploration (2004).
  50. [25] Faridi M., Zamani Mehr S., "Geological map of Khoja with a scale of 1: 100000", Geological Survey and Mineral Exploration (2004).
  51. [26] Lesquyer L., Rio R., Babakhani A. R., "Description of Ahar rectangular geological map, 1: 250,000", Geological Survey of Iran (1990).
  52. [26] Lesquyer L., Rio R., Babakhani A. R., "Description of Ahar rectangular geological map, 1: 250,000", Geological Survey of Iran (1990).
  53. [27] Swan A. R. H., Sandilands M., Meccabe P., "Introduction to geological data analysis, Blackwell Science", Cambridge, 446p (1995).
  54. [27] Swan A. R. H., Sandilands M., Meccabe P., "Introduction to geological data analysis, Blackwell Science", Cambridge, 446p (1995).
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 396
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 274