سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه دامغان

رحیمی چشمه گچی, هانیه, یزدی, محمد, قلی زاده, کاظم. (1403). کانی‌شناسی، زمین‌شیمی و سیال‌های درگیر در کانسار آهن اسکارن کرات، سنگان، شمال‌شرق ایران. مجله زمین شیمی ایران, 32(2), 243-256. doi: 10.61186/ijcm.32.2.243
هانیه رحیمی چشمه گچی; محمد یزدی; کاظم قلی زاده. "کانی‌شناسی، زمین‌شیمی و سیال‌های درگیر در کانسار آهن اسکارن کرات، سنگان، شمال‌شرق ایران". مجله زمین شیمی ایران, 32, 2, 1403, 243-256. doi: 10.61186/ijcm.32.2.243
رحیمی چشمه گچی, هانیه, یزدی, محمد, قلی زاده, کاظم. (1403). 'کانی‌شناسی، زمین‌شیمی و سیال‌های درگیر در کانسار آهن اسکارن کرات، سنگان، شمال‌شرق ایران', مجله زمین شیمی ایران, 32(2), pp. 243-256. doi: 10.61186/ijcm.32.2.243
رحیمی چشمه گچی, هانیه, یزدی, محمد, قلی زاده, کاظم. کانی‌شناسی، زمین‌شیمی و سیال‌های درگیر در کانسار آهن اسکارن کرات، سنگان، شمال‌شرق ایران. مجله زمین شیمی ایران, 1403; 32(2): 243-256. doi: 10.61186/ijcm.32.2.243

کانی‌شناسی، زمین‌شیمی و سیال‌های درگیر در کانسار آهن اسکارن کرات، سنگان، شمال‌شرق ایران

مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران
مقاله 4، دوره 32، شماره 2 - شماره پیاپی 94، مرداد 1403، صفحه 243-256    اصل مقاله (1.26 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.61186/ijcm.32.2.243
نویسندگان
هانیه رحیمی چشمه گچی* ؛ محمد یزدی؛ کاظم قلی زاده
گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین‌، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
کانسار آهن کرات در کنار مجموعه معادن سنگان در شمال شرق ایران قرار دارد. واحدهای سنگی رخنمون یافته در این منطقه شامل هورنفلس، سنگ‌آهک دگرگونه تا مرمریت، ماسه‌سنگ، لای سنگ و شیل با میان‌لایه‌های مارن، شیل و مارن، کنگلومرای قرمزرنگ ضخیم­لایه‌، گرانیت و نهشته‌های آبرفتی عهد حاضر هستند. نفوذ توده گرانیتی در واحدهای رسوبی منجر به تشکیل کانسارهای آهن در لبه توده شده است. کانه‌های فلزی شامل مگنتیت، هماتیت، گوتیت، لیمونیت و به مقدار کم کانی‌های سولفیدی چون پیریت و کالکوپیریت هستند. بررسی­های زمین­شیمیایی نشان می‌دهد که همبستگی زمین شیمیایی قوی بین عناصر نیکل، منیزیم و وانادیم با کانی‌سازی آهن وجود دارد که بیانگر خاستگاه ماگمایی کانسار آهن کرات است. به‌منظور تعیین ویژگی‌های سیال کانه‌ساز کانسار آهن اسکارن کرات، سیال های درگیر در رگه‌های کوارتز بررسی شدند. بر پایه ریزدماسنجی انجام شده نیز مشخص شد که سیال­های درگیر بیشتر از نوع دوفازی غنی از مایع (L+V) با شوری کم تا متوسط (48/4 تا 42/16 درصد وزنی نمک) و گستره دمای همگن‌شدگی 200 تا 390 درجه سانتیگراد هستند. براساس داده‌های صحرایی، کانی شناسی، زمین­شیمی و سیال­های درگیر در کانسار کرات، خاستگاه سیال­های ماگمایی-جوی و دگرگونی بوده و عامل اصلی نهشت کانه‌ها در این کانسار، آمیختگی هم‌دما و رقیق­شدگی سیال­های ماگمایی-دگرگونی در اثر آمیختگی با آب‌های سطحی است. به احتمال بسیار فاز اصلی کانی‌سازی در مرحله اسکارن پسرونده رخ داده است. 
کلیدواژه‌ها
زمین شیمی؛ سیال‌های درگیر؛ اسکارن؛ کرات؛ سنگان؛ شمال شرق ایران
مراجع
  1. [1] Geological Survey of Iran, "Geological map of Iran at the scale 1/1000000", (2002).
  2. [1] Geological Survey of Iran, "Geological map of Iran at the scale 1/1000000", (2002).
  3. [2] Geological Survey of Iran, "Report of Taybad geological map at the scale 1/250000", (1990) 150p.
  4. [2] Geological Survey of Iran, "Report of Taybad geological map at the scale 1/250000", (1990) 150p.
  5. [3] Karimpour M.H., Malekzadeh Shafaroudi A., Mazaheri S. A., "Alteration-mineralization, and radiometric ages of the source pluton at the Sangan iron skarn deposit, northeastern Iran", Ore Geology Reviews 65 (2015) 545-563.

    https://doi.org/10.1016/j.oregeorev.2014.07.005 [DOI:10.1016/j.oregeorev.2014.07.005.]
  6. [3] Karimpour M.H., Malekzadeh Shafaroudi A., Mazaheri S. A., "Alteration-mineralization, and radiometric ages of the source pluton at the Sangan iron skarn deposit, northeastern Iran", Ore Geology Reviews 65 (2015) 545-563.

    https://doi.org/10.1016/j.oregeorev.2014.07.005 [DOI:10.1016/j.oregeorev.2014.07.005.]
  7. [4] Golmohammadi A., Karimpour M.H.,Malekzadeh Shafaroudi A., Mazaheri S.A.,"Alteration-mineralization, and radiometric ages of the source pluton at the Sangan iron skarn deposit, northeastern Iran", Ore Geology Reviews 65(2) (2015) 545-563. [DOI:10.1016/j.oregeorev.2014.07.005]
  8. [4] Golmohammadi A., Karimpour M.H.,Malekzadeh Shafaroudi A., Mazaheri S.A.,"Alteration-mineralization, and radiometric ages of the source pluton at the Sangan iron skarn deposit, northeastern Iran", Ore Geology Reviews 65(2) (2015) 545-563. [DOI:10.1016/j.oregeorev.2014.07.005]
  9. [5] Karimpour M.H., Malekzadeh Shafaroudi A.,"Geochemistry and mineralogy of skarn zones and petrology of source rock Sangan iron mine, Khorasan Razavi, Iran", Scientific Quarterly Journal, Geosciences 65 (2007) 108-125.
  10. [5] Karimpour M.H., Malekzadeh Shafaroudi A.,"Geochemistry and mineralogy of skarn zones and petrology of source rock Sangan iron mine, Khorasan Razavi, Iran", Scientific Quarterly Journal, Geosciences 65 (2007) 108-125.
  11. [6] Malekzadeh Shafaroudi A., Mazhari N.,Ghaderi M., "Geology, mineralogy, and chemistry of skarn zones and orebody in Ma'danjoo iron skarn prospect area, east of Sangan mine, Khaf, NE Iran", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 24 (1) (2016) 83-98.
  12. [6] Malekzadeh Shafaroudi A., Mazhari N.,Ghaderi M., "Geology, mineralogy, and chemistry of skarn zones and orebody in Ma'danjoo iron skarn prospect area, east of Sangan mine, Khaf, NE Iran", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 24 (1) (2016) 83-98.
  13. [7] Karimpour M.H., "Geochemisry and mineralogy of the Khorasan Sangan iron ore deposits", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 2 (2) (1994) 145-156. http://dx.doi.org/10.29252/ijcm.26.4.871 [DOI:10.29252/ijcm.26.4.871]
  14. [7] Karimpour M.H., "Geochemisry and mineralogy of the Khorasan Sangan iron ore deposits", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 2 (2) (1994) 145-156. http://dx.doi.org/10.29252/ijcm.26.4.871 [DOI:10.29252/ijcm.26.4.871]
  15. [8] Kaheni Sh., Malekzadeh Shafaroudi A., Karimpour M.H., "The geochemistry and mineralogy of North C ore body and Baghak anomaly and determination of two Pyrrhotite generations which are different in composition in Sangan mine, eastern Iran", Iranian Journal of
  16. [8] Kaheni Sh., Malekzadeh Shafaroudi A., Karimpour M.H., "The geochemistry and mineralogy of North C ore body and Baghak anomaly and determination of two Pyrrhotite generations which are different in composition in Sangan mine, eastern Iran", Iranian Journal of
  17. Crystallography and Mineralogy 16 (2) (2008) 313-326. http://dx.doi.org/10.29252/ijcm.26.4.871 [DOI:10.29252/ijcm.26.4.871]
  18. Crystallography and Mineralogy 16 (2) (2008) 313-326. http://dx.doi.org/10.29252/ijcm.26.4.871 [DOI:10.29252/ijcm.26.4.871]
  19. [9] Mazaheri S.A., "Classification of amphiboles from Iron ore deposits, Sangan area, Khaf", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 10 (1) (2002) 67-80.
  20. [9] Mazaheri S.A., "Classification of amphiboles from Iron ore deposits, Sangan area, Khaf", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 10 (1) (2002) 67-80.
  21. [10] Mazaheri N., Malekzadeh Shafaroudi A., Ghaderi M., "Geology, mineralogy and geochemistry of Ferezneh ferromanganese anomaly, east of Sangan mines complex, NE Iran", Iranian Journal of Economic Geology 7 (1) (2015) 23-37. [DOI:10.22067/econg.v7i1.44694]
  22. [10] Mazaheri N., Malekzadeh Shafaroudi A., Ghaderi M., "Geology, mineralogy and geochemistry of Ferezneh ferromanganese anomaly, east of Sangan mines complex, NE Iran", Iranian Journal of Economic Geology 7 (1) (2015) 23-37. [DOI:10.22067/econg.v7i1.44694]
  23. [11] Malekzadeh Shafaroudi A., Karimpour M. H., Golmohammadi A., "Zircon U-Pb geochronology
  24. [11] Malekzadeh Shafaroudi A., Karimpour M. H., Golmohammadi A., "Zircon U-Pb geochronology
  25. and petrology of intrusive rocks in the C-north and Baghak districts, Sangan iron mine, NE Iran", Journal of Asian Earth Sciences 64 (2013) 256- 271. [DOI:10.1016/j.jseaes.2012.12.028]
  26. and petrology of intrusive rocks in the C-north and Baghak districts, Sangan iron mine, NE Iran", Journal of Asian Earth Sciences 64 (2013) 256- 271. [DOI:10.1016/j.jseaes.2012.12.028]
  27. [12] Mazaheri S. A., "Petrological studies of skarns from Marulan South, New South Wales Australia and Sangan, Khorasan, Iran", Ph. D. thesis, University of Wollongong, New South Wales Australia (1995).
  28. [12] Mazaheri S. A., "Petrological studies of skarns from Marulan South, New South Wales Australia and Sangan, Khorasan, Iran", Ph. D. thesis, University of Wollongong, New South Wales Australia (1995).
  29. [13] Mazhari N., Malekzadeh Shafaroudi A., Ghaderi M., Star Lackey J., Lang Farmer G., Karimpour M.H., "Geochronological and Geochemical Characteristics of Fractionated Itype Granites Associated with the Skarn Mineralization in the Sangan Mining Region, NE Iran", Ore Geology Reviews 84 (2017) 116-133. http://dx.doi.org/10.1016/j.oregeorev.2017.01.003 [DOI:10.1016/j.oregeorev.2017.01.003]
  30. [13] Mazhari N., Malekzadeh Shafaroudi A., Ghaderi M., Star Lackey J., Lang Farmer G., Karimpour M.H., "Geochronological and Geochemical Characteristics of Fractionated Itype Granites Associated with the Skarn Mineralization in the Sangan Mining Region, NE Iran", Ore Geology Reviews 84 (2017) 116-133. http://dx.doi.org/10.1016/j.oregeorev.2017.01.003 [DOI:10.1016/j.oregeorev.2017.01.003]
  31. [14] Ghasemi Siani M., Mehrabi B., "Mineralogy and mineral chemistry of silicate mineral of Dardvay Fe skarn ore deposit (Sangan mining area, NE Iran)", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 26 (4) (2019) 871-884. http://dx.doi.org/10.29252/ijcm.26.4.871 [DOI:10.29252/ijcm.26.4.871]
  32. [14] Ghasemi Siani M., Mehrabi B., "Mineralogy and mineral chemistry of silicate mineral of Dardvay Fe skarn ore deposit (Sangan mining area, NE Iran)", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy 26 (4) (2019) 871-884. http://dx.doi.org/10.29252/ijcm.26.4.871 [DOI:10.29252/ijcm.26.4.871]
  33. [15] Tale Fazel E., Mehrabi B., Khakzad A., Kianpour R., "Stages and Mineralization Conditions of Dardvey Iron Skarn Based on Mineralogy and Fluid Inclusion Evidences, Sangan Area (Khorasan Razavi)", Scientific Quarterly Journal, Geosciences 81 (2011) 349- 360.
  34. [15] Tale Fazel E., Mehrabi B., Khakzad A., Kianpour R., "Stages and Mineralization Conditions of Dardvey Iron Skarn Based on Mineralogy and Fluid Inclusion Evidences, Sangan Area (Khorasan Razavi)", Scientific Quarterly Journal, Geosciences 81 (2011) 349- 360.
  35. [16] Boomeri M., "Petrography and geochemistry of the Sangan iron skarn deposit and related igneous rocks, northeastern Iran", Ph. D thesis, Akita Univ, Japan, (1998a) 226 p.
  36. [16] Boomeri M., "Petrography and geochemistry of the Sangan iron skarn deposit and related igneous rocks, northeastern Iran", Ph. D thesis, Akita Univ, Japan, (1998a) 226 p.
  37. [17] Boomeri M., "Geochemical characteristics of halogen-bearing hastingsite, scapolite and phlogopite from the Sangan iron skarn deposits, northeastern Iran", Journal of Mineralogy and Petrology 92 (1998b) 481-501. [DOI:10.2465/ganko.92.481]
  38. [17] Boomeri M., "Geochemical characteristics of halogen-bearing hastingsite, scapolite and phlogopite from the Sangan iron skarn deposits, northeastern Iran", Journal of Mineralogy and Petrology 92 (1998b) 481-501. [DOI:10.2465/ganko.92.481]
  39. [18] Haynes D.W., Cross K.C., Bills R.T., Reed M.H., "Olympic Dam ore genesis: a fluid mixing model", Econ. Geol, 90(1995) 281-307.

    https://doi.org/10.2113/gsecongeo.90.2.281 [DOI:10.2113/GSECONGEO.90.2.281]
  40. [18] Haynes D.W., Cross K.C., Bills R.T., Reed M.H., "Olympic Dam ore genesis: a fluid mixing model", Econ. Geol, 90(1995) 281-307.

    https://doi.org/10.2113/gsecongeo.90.2.281 [DOI:10.2113/GSECONGEO.90.2.281]
  41. [19] Moore M., Deymar S., Taghipour B., "Geochemistry of Rare Earth Elements and mineral chemistry of garnet in Darreh Zerreshk skarns (Southwest of Yazd) ", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy, 3(2013) 431-444.
  42. [19] Moore M., Deymar S., Taghipour B., "Geochemistry of Rare Earth Elements and mineral chemistry of garnet in Darreh Zerreshk skarns (Southwest of Yazd) ", Iranian Journal of Crystallography and Mineralogy, 3(2013) 431-444.
  43. [20] Beane R.E., "The Magmatic-meteoric Transition", Geothermal Resources Council, Special Report 13, (1983) 245-253.
  44. [20] Beane R.E., "The Magmatic-meteoric Transition", Geothermal Resources Council, Special Report 13, (1983) 245-253.
  45. [21] Van den Kerkhof, A. M. and Hein, U. F., "Fluid inclusion petrography. Lithos", 55: 27-47. ‏

    https://doi.org/10.1016/S0024-4937(00)00037-2 [DOI:10.1016/S0024-4937(00)00037-2 (2001).]
  46. [21] Van den Kerkhof, A. M. and Hein, U. F., "Fluid inclusion petrography. Lithos", 55: 27-47. ‏

    https://doi.org/10.1016/S0024-4937(00)00037-2 [DOI:10.1016/S0024-4937(00)00037-2 (2001).]
  47. [22] Durieux C.G, Brown A.C., "Geological context, mineralization, and timing of the Juramento sediment-hosted stratiform copper-silver deposit, Salta district northwestern Argentina", Miner Deposita 42) 2007 (879-899.) [DOI:10.1007/s00126-007-0138-2]
  48. [22] Durieux C.G, Brown A.C., "Geological context, mineralization, and timing of the Juramento sediment-hosted stratiform copper-silver deposit, Salta district northwestern Argentina", Miner Deposita 42) 2007 (879-899.) [DOI:10.1007/s00126-007-0138-2]
  49. [23] Nash J. T., "Fluid inclusion petrology-data from porphyry copper deposits and applications to exploration", US Geol. Survey. Prof. Paper 907 D16 p (1976). [DOI:10.3133/pp907D]
  50. [23] Nash J. T., "Fluid inclusion petrology-data from porphyry copper deposits and applications to exploration", US Geol. Survey. Prof. Paper 907 D16 p (1976). [DOI:10.3133/pp907D]
  51. [24] Simmons S. F., "Geological characteristics of epithermal precious and base metal deposits", 100th anniversary volume, 485-522.
  52. [24] Simmons S. F., "Geological characteristics of epithermal precious and base metal deposits", 100th anniversary volume, 485-522.
  53. [25] Guilbert J.M., Park C.F., " The Geology of Ore Deposits. WH Freeman and Company", 985p. (1997).
  54. [25] Guilbert J.M., Park C.F., " The Geology of Ore Deposits. WH Freeman and Company", 985p. (1997).
  55. [26] Roedder E., "Fluid inclusions" Reviews in Mineralogy 12", Mineralogical Society of America (1984) 646p. [DOI:10.1515/9781501508271]
  56. [26] Roedder E., "Fluid inclusions" Reviews in Mineralogy 12", Mineralogical Society of America (1984) 646p. [DOI:10.1515/9781501508271]
  57. [27] Potter R. W., Clynne M. A., Brown D. L., "Freezing Point Depression of Aqueous Sodium Chloride Solution", Economic Geology, 73: 284-285.

    https://doi.org/10.2113/gsecongeo.73.2.284 [DOI:10.2113/gsecongeo.73.2.284 (1978).]
  58. [27] Potter R. W., Clynne M. A., Brown D. L., "Freezing Point Depression of Aqueous Sodium Chloride Solution", Economic Geology, 73: 284-285.

    https://doi.org/10.2113/gsecongeo.73.2.284 [DOI:10.2113/gsecongeo.73.2.284 (1978).]
  59. [28] Shepherd T., Rankin A. H., Alderton D. H. M., "A Practical Guide to Fluid Inclusion Studies, Blackie, London", 239p (1985).
  60. [28] Shepherd T., Rankin A. H., Alderton D. H. M., "A Practical Guide to Fluid Inclusion Studies, Blackie, London", 239p (1985).
  61. [29] Hall D.L., Sterner S.M., Bodnar R.J., "Freezing point depression of Nacl-KCl-H2O solutions", Economic Geology 93 (1988) 197-202.

    https://doi.org/10.2113/gsecongeo.83.1.197 [DOI:10.2113/gsecongeo.83.1.197.]
  62. [29] Hall D.L., Sterner S.M., Bodnar R.J., "Freezing point depression of Nacl-KCl-H2O solutions", Economic Geology 93 (1988) 197-202.

    https://doi.org/10.2113/gsecongeo.83.1.197 [DOI:10.2113/gsecongeo.83.1.197.]
  63. [30] Viti C., Frezzoti M. L., "Transmission electron microscopy applied to fluid inclusion investigations", Lithos 55 (2001) 125-138.

    https://doi.org/10.1016/S0024-4937(00)00042-6 [DOI:10.1016/S0024-4937(00)00042-6.]
  64. [30] Viti C., Frezzoti M. L., "Transmission electron microscopy applied to fluid inclusion investigations", Lithos 55 (2001) 125-138.

    https://doi.org/10.1016/S0024-4937(00)00042-6 [DOI:10.1016/S0024-4937(00)00042-6.]
  65. [31] Wilkinson J. J., "Fluid inclusions in hydrothermal ore deposits. Lithos", 55 (2001) 229- 272.

    https://doi.org/10.1016/S0024-4937(00)00047-5 [DOI:10.1016/S0024-4937(00)00047-5.]
  66. [31] Wilkinson J. J., "Fluid inclusions in hydrothermal ore deposits. Lithos", 55 (2001) 229- 272.

    https://doi.org/10.1016/S0024-4937(00)00047-5 [DOI:10.1016/S0024-4937(00)00047-5.]
  67. [32] Borisenko A.S., "Studies of salinity of gas-liquid inclusions in minerals by the cryometric method", Soviet Geology and Geophysics 18 (1977) 11-19.
  68. [32] Borisenko A.S., "Studies of salinity of gas-liquid inclusions in minerals by the cryometric method", Soviet Geology and Geophysics 18 (1977) 11-19.
  69. [33] Crawford M.L., "Phase equilibrium in aqueous fluid inclusions. In: Short course in Fluid Inclusions (Eds. Hollister L.S. and Crawford M.L.) application to Petrology", Mineralogical Association of Canada 6 (1981) 75-100.
  70. [33] Crawford M.L., "Phase equilibrium in aqueous fluid inclusions. In: Short course in Fluid Inclusions (Eds. Hollister L.S. and Crawford M.L.) application to Petrology", Mineralogical Association of Canada 6 (1981) 75-100.
  71. [34] Kesler S. E., "Fluids in planetary systems: Ore-forming fluids. Elements" 1 (2005) 13-18. [DOI:10.2113/gselements.1.1.13]
  72. [34] Kesler S. E., "Fluids in planetary systems: Ore-forming fluids. Elements" 1 (2005) 13-18. [DOI:10.2113/gselements.1.1.13]
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 370
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 292