سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه دامغان

فتحی, رقیه, موید, محسن, عامل, نصیر, فدائیان, محمد, کمالی, امین اله. (1403). تأثیر دگرسانی بر کانی‌شناسی و زمین‌شیمی سنگ‌‌های آذرین منطقه قیزیلیق ـ شمال سراب (شمال غرب ایران). مجله زمین شیمی ایران, 32(2), 257-274. doi: 10.61186/ijcm.32.2.257
رقیه فتحی; محسن موید; نصیر عامل; محمد فدائیان; امین اله کمالی. "تأثیر دگرسانی بر کانی‌شناسی و زمین‌شیمی سنگ‌‌های آذرین منطقه قیزیلیق ـ شمال سراب (شمال غرب ایران)". مجله زمین شیمی ایران, 32, 2, 1403, 257-274. doi: 10.61186/ijcm.32.2.257
فتحی, رقیه, موید, محسن, عامل, نصیر, فدائیان, محمد, کمالی, امین اله. (1403). 'تأثیر دگرسانی بر کانی‌شناسی و زمین‌شیمی سنگ‌‌های آذرین منطقه قیزیلیق ـ شمال سراب (شمال غرب ایران)', مجله زمین شیمی ایران, 32(2), pp. 257-274. doi: 10.61186/ijcm.32.2.257
فتحی, رقیه, موید, محسن, عامل, نصیر, فدائیان, محمد, کمالی, امین اله. تأثیر دگرسانی بر کانی‌شناسی و زمین‌شیمی سنگ‌‌های آذرین منطقه قیزیلیق ـ شمال سراب (شمال غرب ایران). مجله زمین شیمی ایران, 1403; 32(2): 257-274. doi: 10.61186/ijcm.32.2.257

تأثیر دگرسانی بر کانی‌شناسی و زمین‌شیمی سنگ‌‌های آذرین منطقه قیزیلیق ـ شمال سراب (شمال غرب ایران)

مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران
مقاله 5، دوره 32، شماره 2 - شماره پیاپی 94، مرداد 1403، صفحه 257-274    اصل مقاله (2.21 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.61186/ijcm.32.2.257
نویسندگان
رقیه فتحی1؛ محسن موید* 1؛ نصیر عامل1؛ محمد فدائیان2؛ امین اله کمالی3
1گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3گروه باستان سنجی و علوم طبیعی، پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی-فرهنگی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران
چکیده
منطقه مورد بررسی در شمال­غرب ایران، استان آذربایجان­شرقی و حدود 30 کیلومتری شمال­شهرستان سراب قرار دارد. این منطقه بخشی از پهنه ساختاری البرز است. براساس بررسی­های سنگ­نگاری و صحرایی، سنگ­شناسی منطقه شامل توده نفوذی کوارتزمونزونیت پورفیری، توده گرانودیوریت پورفیری، دایک­های برآمده از توده گرانودیوریت پورفیری و بازالت­ها است. کانی­شناسی اصلی شامل پلاژیوکلاز، کوارتز، فلدسپارپتاسیم، کلینوپیروکسن، بیوتیت و آمفیبول است و کانی­های دگرسانی در سنگ­های مورد بررسی  سریسیت، کلریت، کائولینیت و اکسیدهای آهن بوده و اغلب دارای بافت­های پورفیری، گلومروپورفیری و خال خال هستند. مهمترین دگرسانی­های موجود شامل پهنه­های فیلیک، آرژیلیک و پروپیلیتیک هستند. کانی­های سولفیدی دیده شده در منطقه بیشتر پیریت، کالکوپیریت، اسفالریت و مولیبدنیت هستند که در برخی مقاطع، به اکسیدها و هیدرواکسیدهای آهن (هماتیت) تبدیل شده­اند. بافت کانه­زایی اغلب دانه پراکنده (افشان) و رگچه­ای است. بررسی تغییرات عناصر خاکی نادر و عناصر کمیاب توده­های پورفیری نشانگر ناهنجاری­های مثبت از عناصر Li, Pb, Th, U و ناهنجاری منفی از عناصر P, Zr, Ti, Nb است. غنی­شدگی مشخصی از عناصر خاکی نادر سبک نسبت به عناصر خاکی نادر سنگین (LREE/HREE) به چشم می­خورد. نسبت *Eu/Eu در نمونه­های دگرسان شده کمتر از نمونه سالم بوده و نسبت *Ce/Ce برای نمونه سالم و اغلب نمونه­های دگرسان شده تقریباً یکسان است.  افزون بر این، عوامل جدایش (La/Yb)N ، (La/Sm)N و (Gd/Yb)N در نمونه­های دگرسان شده بیشتر از نمونه سالم است. عناصر خاکی نادر سبک روند افزایشی را نشان می­دهند و عناصر خاکی نادر سنگین طی فرایند دگرسانی در منطقه با افزایش و کاهش همراه بوده­اند. غنی­شدگی عنصر U و Th به احتمال بسیار ناشی از شرایط اسیدی و جذب سطحی توسط کانی­های رسی و نیز حضور در شبکه کانی زیرکن است. عناصری با شدت میدان بالا در بیشتر نمونه­های دگرسان شده نسبت به سنگ خاستگاه غنی­شدگی نشان می­دهند و تنها در عنصر Hf تهی­شدگی دارند.
کلیدواژه‌ها
قیزیلیق؛ دگرسانی گرمابی؛ فیلیک؛ آرژیلیک؛ پروپیلیتیک؛ سراب؛ شمال غرب ایران
مراجع
  1. [1] Brian M., Carleton B.M., "Principles of Geochemistry" (1982).
  2. [1] Brian M., Carleton B.M., "Principles of Geochemistry" (1982).
  3. [2] Hedenquist J.W., Arribas A., Gonzalez-Urien E., "Exploration for Epithermal Gold Deposits". (2000).
  4. [2] Hedenquist J.W., Arribas A., Gonzalez-Urien E., "Exploration for Epithermal Gold Deposits". (2000).
  5. [3] Alavi M., "Tectonostratigraphic Synthesis and Structural Style of the Alborz Mountain System in Northern Iran" J. Geodyn. 1996, 21, 1-33, doi:10.1016/0264-3707(95)00009-7. [DOI:10.1016/0264-3707(95)00009-7]
  6. [3] Alavi M., "Tectonostratigraphic Synthesis and Structural Style of the Alborz Mountain System in Northern Iran" J. Geodyn. 1996, 21, 1-33, doi:10.1016/0264-3707(95)00009-7. [DOI:10.1016/0264-3707(95)00009-7]
  7. [4] Iranian A., "1: 25000 scale Geological map of Qizlliq area", Iranian mine Company, (2015). 1 Sheet.
  8. [4] Iranian A., "1: 25000 scale Geological map of Qizlliq area", Iranian mine Company, (2015). 1 Sheet.
  9. [5] Moayyed M., Azimzadeh A.M., Azamirad H., Taghizadeh M., Esmaeili A.R., Marangi H., "Introduction of Qizilliq Cu- Mo porphyry prospect in Sarab NW Iran based on petrography, alteration, mineralization, and fluid inclusion studies(In Persian)", Second Bieennial Iranian National Fluid Inclusion conference, Universuty of Zanjan, (2017), 179- 187.
  10. [5] Moayyed M., Azimzadeh A.M., Azamirad H., Taghizadeh M., Esmaeili A.R., Marangi H., "Introduction of Qizilliq Cu- Mo porphyry prospect in Sarab NW Iran based on petrography, alteration, mineralization, and fluid inclusion studies(In Persian)", Second Bieennial Iranian National Fluid Inclusion conference, Universuty of Zanjan, (2017), 179- 187.
  11. [6] Hosseinzadeh Gh, Calagari A. A., Moayyed M., Hadj-Alilu B., Moazzen M., "Study of Hypogen Alteration and Copper Mineralization in Sonajil Area (East of Herris, East Azarbaidjan)(In Persian)." Scientific Quarterly Journal of Geosciences 19, no. 74 (2010): 3-12.
  12. [6] Hosseinzadeh Gh, Calagari A. A., Moayyed M., Hadj-Alilu B., Moazzen M., "Study of Hypogen Alteration and Copper Mineralization in Sonajil Area (East of Herris, East Azarbaidjan)(In Persian)." Scientific Quarterly Journal of Geosciences 19, no. 74 (2010): 3-12.
  13. [7] Hosseinzadeh M. R., Maghfouri S., Ghorbani M., Moayyed M., "Different types of vein-veinlets related to mineralization and fluid inclusion studies in the Sonajil porphyry Cu-Mo deposit, Arasbaran magmatic zone (In Persian)" Scientific Quarterly Journal of Geosciences 26, no. 101 (2016): 219-230.
  14. [7] Hosseinzadeh M. R., Maghfouri S., Ghorbani M., Moayyed M., "Different types of vein-veinlets related to mineralization and fluid inclusion studies in the Sonajil porphyry Cu-Mo deposit, Arasbaran magmatic zone (In Persian)" Scientific Quarterly Journal of Geosciences 26, no. 101 (2016): 219-230.
  15. [8] Hosseinzadeh G. H. A. D. E. R., Moayyed M., Calagari A. A., Hajialilu B., "Studies of petrography and petrogenesis of Incheh intrusive body, east of Heris, East-Azarbaidjan (In Persian)" ijcmir Vol. 16 Issue 2 (2008), 189-206.
  16. [8] Hosseinzadeh G. H. A. D. E. R., Moayyed M., Calagari A. A., Hajialilu B., "Studies of petrography and petrogenesis of Incheh intrusive body, east of Heris, East-Azarbaidjan (In Persian)" ijcmir Vol. 16 Issue 2 (2008), 189-206.
  17. [9] Fathi R., "Geochemistry of Alteration zones in Qizlliq areain north of Sarab(NW Iran) (In Persian)", Msc., Thessis, Tabriz University, (2018), 285p.
  18. [9] Fathi R., "Geochemistry of Alteration zones in Qizlliq areain north of Sarab(NW Iran) (In Persian)", Msc., Thessis, Tabriz University, (2018), 285p.
  19. [10] Hezarkhani A., "Mass Changes during Hydrothermal Alteration/Mineralization at the Sar-Cheshmeh Porphyry Copper Deposit, Southeastern Iran". Int. Geol. Rev. (2006), 48, 841-860. [DOI:10.2747/0020-6814.48.9.841]
  20. [10] Hezarkhani A., "Mass Changes during Hydrothermal Alteration/Mineralization at the Sar-Cheshmeh Porphyry Copper Deposit, Southeastern Iran". Int. Geol. Rev. (2006), 48, 841-860. [DOI:10.2747/0020-6814.48.9.841]
  21. [11] Nesbitt H.W., Young G.M., "Prediction of Some Weathering Trends of Plutonic and Volcanic Rocks Based on Thermodynamic and Kinetic Considerations" Geochim. Cosmochim. Acta (1984), 48, 1523-1534. [DOI:10.1016/0016-7037(84)90408-3]
  22. [11] Nesbitt H.W., Young G.M., "Prediction of Some Weathering Trends of Plutonic and Volcanic Rocks Based on Thermodynamic and Kinetic Considerations" Geochim. Cosmochim. Acta (1984), 48, 1523-1534. [DOI:10.1016/0016-7037(84)90408-3]
  23. [12] Karakaya Necati, "REE and HFS element behaviour in the alteration facies of the Erenler Dağı Volcanics (Konya, Turkey) and kaolinite occurrence." Journal of Geochemical Exploration 101.2 (2009): 185-208. [DOI:10.1016/j.gexplo.2008.07.001]
  24. [12] Karakaya Necati, "REE and HFS element behaviour in the alteration facies of the Erenler Dağı Volcanics (Konya, Turkey) and kaolinite occurrence." Journal of Geochemical Exploration 101.2 (2009): 185-208. [DOI:10.1016/j.gexplo.2008.07.001]
  25. [13] Grant J.A., "The Isocon Diagram; a Simple Solution to Gresens' Equation for Metasomatic Alteration" Econ. Geol. (1986), 81, 1976-1982. [DOI:10.2113/gsecongeo.81.8.1976]
  26. [13] Grant J.A., "The Isocon Diagram; a Simple Solution to Gresens' Equation for Metasomatic Alteration" Econ. Geol. (1986), 81, 1976-1982. [DOI:10.2113/gsecongeo.81.8.1976]
  27. [14] Gresens R.L., "Composition-Volume Relationships of Metasomatism". Chem. Geol. (1967), 2, 47-65. [DOI:10.1016/0009-2541(67)90004-6]
  28. [14] Gresens R.L., "Composition-Volume Relationships of Metasomatism". Chem. Geol. (1967), 2, 47-65. [DOI:10.1016/0009-2541(67)90004-6]
  29. [15] MacLean W.H., "Mass Change Calculations in Altered Rock Series" Miner. Depos. (1990), 25, 44-49. [DOI:10.1007/BF03326382]
  30. [15] MacLean W.H., "Mass Change Calculations in Altered Rock Series" Miner. Depos. (1990), 25, 44-49. [DOI:10.1007/BF03326382]
  31. [16] Nesbitt H.W., Markovics G., "Weathering of Granodioritic Crust, Long-Term Storage of Elements in Weathering Profiles, and Petrogenesis of Siliciclastic Sediments" Geochim. Cosmochim. Acta (1997), 61, 1653-1670. [DOI:10.1016/S0016-7037(97)00031-8]
  32. [16] Nesbitt H.W., Markovics G., "Weathering of Granodioritic Crust, Long-Term Storage of Elements in Weathering Profiles, and Petrogenesis of Siliciclastic Sediments" Geochim. Cosmochim. Acta (1997), 61, 1653-1670. [DOI:10.1016/S0016-7037(97)00031-8]
  33. [17] Dill H.G., Bosse H.-R., Henning K.-H., Fricke A., Ahrendt H., "Mineralogical and Chemical Variations in Hypogene and Supergene Kaolin Deposits in a Mobile Fold Belt the Central Andes of Northwestern Peru" Miner. Depos. (1997), 32, 149-163. [DOI:10.1007/s001260050081]
  34. [17] Dill H.G., Bosse H.-R., Henning K.-H., Fricke A., Ahrendt H., "Mineralogical and Chemical Variations in Hypogene and Supergene Kaolin Deposits in a Mobile Fold Belt the Central Andes of Northwestern Peru" Miner. Depos. (1997), 32, 149-163. [DOI:10.1007/s001260050081]
  35. [18] Maiza P. J., Pieroni D., Marfil S. A., "Geochemistry of hydrothermal kaolins in the SE area of Los Menucos, Province of Rio Negro, Argentina." 2001. A Clay Odyssey 1 (2003): 123. [DOI:10.1016/B978-044450945-1/50105-6]
  36. [18] Maiza P. J., Pieroni D., Marfil S. A., "Geochemistry of hydrothermal kaolins in the SE area of Los Menucos, Province of Rio Negro, Argentina." 2001. A Clay Odyssey 1 (2003): 123. [DOI:10.1016/B978-044450945-1/50105-6]
  37. [19] Barnett M.O., Jardine P.M., Brooks S.C., Selim H.M., "Adsorption and Transport of Uranium (VI) in Subsurface Media" Soil Sci. Soc. Am. J. (2000), 64, 908-917. [DOI:10.2136/sssaj2000.643908x]
  38. [19] Barnett M.O., Jardine P.M., Brooks S.C., Selim H.M., "Adsorption and Transport of Uranium (VI) in Subsurface Media" Soil Sci. Soc. Am. J. (2000), 64, 908-917. [DOI:10.2136/sssaj2000.643908x]
  39. [20] Turner G.D., Zaehara J.M., Mckinely J.P., Smith S.C., "Surface-Charge Properties and Reaction on Metabauxites: An Example from Naxos" J. Struct. Geol. (1996).
  40. [20] Turner G.D., Zaehara J.M., Mckinely J.P., Smith S.C., "Surface-Charge Properties and Reaction on Metabauxites: An Example from Naxos" J. Struct. Geol. (1996).
  41. [21] Hudson E.A., Terminello L.J., Viani B.E., Denecke M., Reich T., Allen P.G., Bucher J.J., Shuh D.K., Edelstein N.M., "The Structure of U 6+ Sorption Complexes on Vermiculite and Hydrobiotite" Clays Clay Miner. (1999), 47, 439-457. [DOI:10.1346/CCMN.1999.0470406]
  42. [21] Hudson E.A., Terminello L.J., Viani B.E., Denecke M., Reich T., Allen P.G., Bucher J.J., Shuh D.K., Edelstein N.M., "The Structure of U 6+ Sorption Complexes on Vermiculite and Hydrobiotite" Clays Clay Miner. (1999), 47, 439-457. [DOI:10.1346/CCMN.1999.0470406]
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 378
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 285