همیافتی تورمالین-فیروزه در منطقهی دگرسانی فیلیک، کانسار مس-طلای منطقهی کوه زر، جنوب سمنان | ||
| مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران | ||
| مقاله 1، دوره 23، شماره 1 - شماره پیاپی 57، فروردین 1394، صفحه 3-14 اصل مقاله (2.01 M) | ||
| نویسنده | ||
| بتول تقی پور* | ||
| دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| کمربند ماگمایی ترود-چاه شیرین در جنوب سمنان میزبان سنگهای آتشفشانی-آذرآواری و تودههای نفوذی سنوزوئیک است. کانسار کوه زر در گسترهی معدنی باغو با کانهزایی Cu-Au و فیروزه مشخص است. کانسار سازی در گسترهی دگرسانیهای گرمابی منطقه صورت گرفته است. این دگرسانیها بیشتر شامل پروپلیتیک، فیلیک، آرژیلیک پیشرفته و سیلیسی میشوند. همیافتی کمیاب تورمالین به شکل پراکنده تا رگهای با فیروزه در دگرسانی فیلیک تا آرژیلیک پیشرفته دیده میشود. پردازش دادههای زمین شیمیایی (EPMA) ترکیب تورمالین را شورلیت- دراویت نشان داده است. بر اساس مشاهدات سنگنگاری و نتایج زمین شیمیایی، آبشوئی سنگهای دگرسان بهوسیلهی سیالات گرمابی و هجوم B از خاستگاه سنگهای دگرگون، سبب تشکیل تورمالین به خرج مسکوویتهای زمینه از سنگ میزبان شده است. پیدایش فیروزه ناشی از واکنشهای اکسایشی، فرو پاشی کانیهای سولفیدی و مسدار در زون فیلیک و آبکافت آلومینوسیلیکاتهای میزبان، (با مشارکت شارهی حاوی P < span dir="RTL">) به خرج فازهای کانیایی سرشار از آلومینیم (آلونیت) نیز امکانپذیر شده است. بدین گونه همپوشانی دو رخداد دگرسانی آرژیلیک پیشرفته یعنی تورمالینزایی اولیه و تشکیل فیروزهی تاخیری رخ داده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کوه زر؛ تورمالین؛ فیروزه؛ شیمی کانی؛ دگرسانی | ||
| مراجع | ||
|
[1] ولی زاده م.، جعفریان ع.، "قرابتهای پتروژنتیک ولکانو-پلوتونیک کوه زر-ترود و ارتباط آن با متالوژنی در ناحیه"، مجله علوم دانشگاه تهران 20 (1) (1368) 21-33. [2] قربانی ق.، وثوقی عابدینی م.، پورمعافی س. م.، "سنگ شناسی، کانی شناسی و پتروژنز توده های نفوذی نوار ماگمایی ترود-چاه شیرین در جنوب دامغان"، نشریه دانشکده علوم زمین، 10 (1384) 93-100. [3] Huber, Sctoclin, "Geological report on the Toroud-Moaleman area", N. I. O. C. (1959) [4] Helmahacker R., “Die nutzbaren tagerstatten Persians”, Z. Parket, Geology (1898) 40. [5] جعفریان ع.، "بررسی پترولوژیکی قوس ولکانوپلوتونیک رشته کوه زر-ترود و انجمن های کانه زایی وابسته واقع در چهرگوش نقشه ترود (استان سمنان)"، مجموعه مقالات دومین همایش زمین شناسی ایران (1368) 115-118. [6] نجاران م.، "مطالعه ژئوشیمی و ژنز کانسار فیروزه باغو (دامغان)"، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز، منتشر نشده (1379)151. [7] احمدی شاد ا.، "مطالعه کانی شناسی آلتراسیون و لیتوژئوشیمیایی طلای منطقه باغو (کوه زر دامغان)"، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی، (1376) 200. [8] امینی ص.، رشیدنژاد ن.، مومن زاده م.، "بررسی طلای پلاسری در رسوبات کواترنری ناحیه کوه زر-دامغان"، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان (علوم پایه)، (1379) مجله سیزدهم، شماره 1، 73-96. [9] لیاقت س.، شیخی و.، نجاران م.، "ژئوشیمی، و منشا کانسار فیروزه باغو ( دامغان)"، مجله پژوهشی دانشگاه تهران 2 (1378) 133-145. [10] قربانی ق.، قاسمی ح.، "ژئوشیمی رگه کوارتز-تورمالین در توده گرانیتوئیدی باغو، دمغان، شمال خاور ایران"، فصلنامه علوم زمین، سال 18، شماره 72، (1388) 89-96. [11] خلیلی خ.، مکی زاده م. ع.، "رخداد تورمالین در معدن طلا-مس کوه زر (باغو) جنوب سمنان"، مجله پترولوژی، سال سوم، شماره 9، (1391) 57-70. [12] رضائیان ک.، نقرهئیان م.، مکی زاده م. ع.، "زمین شناسی و منشا فیروزه در اندیس علی آباد ( تفت-یزد)"، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان 2 (1382) 145-158. [13] اعتمادی ب.، خیرآبادی م.، "مطالعه زمین شناسی و بررسی شیمیایی انواع کیفی فیروزه در معدن نیشابور، چهارمین همایش بلورشناسی و کانی شناسی ایران، بیرجند(1385). [14] هاشمی تنگستانی س.،" بررسی زمین شناسی، کانی شناسی، ژئوشیمی و ژنز فیروزه در معدن مس پورفیری میدوک"، رساله کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، واحد بین الملل (1390) 263. [15] حسنی پاک ع. ا.، "اکتشاف ذخایر طلا"، انتشارات دانشگاه تهران (1378). [16] Grew E. S., Anovitz L. M., “Boron mineralogy, petrology and geochemistry”, review in mineralogy (1997) 33. [17] Slack J. F., Herriman N., Barnes R. G., Plimer I. R., “Stratiform tourmalinites in metamorphic terrenes and their geologic significance”. Geology 12(1985) 713-716. [18] Nicholson P. M., ”The geology and economic significance of the Golden Dyke dome, Northern Territory. In Ferguson, J. and Goleby, A. B. (Eds.) Uranium in the Pine Creek geosynclines: Vienna, International Atomic Energy Agency” (1980) 319-334. [19] Henry D. J., Guidotti C. V., “Tourmaline as a petrogenetic indicator mineral: An example from the staurolite grade metapelites of NW-Marine”. American Mineralogist, 70 (1985) 1-15. [20] درویش زاده ع.، "زمین شناسی ایران"، انتشارات امیرکبیر، (1370) 901. [21] رشید نژاد عمران ن.، " بررسی تحولات سنگ شناسی و ماگمایی و ارتباط آن با کانی سازی طلا در منطقه باغو (جنوب –جنوب شرق دامغان)"، رساله کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم تهران (13701)254. [22] Shamanian G. H., Hedenquist J. W., Hattor H., Hassanzadeh J., “The Gandy and Abolhassani epithermal prospects in the Alborz magmatic Arc, Semanan province, Northern Iran”, Economic geology 99 (2004) 691-712. [23] هوشمندزاده ع.، علوی نائینی م.، حقی پور ع.، " تحول پدیده های زمین شناسی ناحیه ترود ( از پرکامبرین تا عهد حاضر)"، سازمان زمین شناسی کشور، (1357) 138. [24] Cox K.G., Bell J.D., Pankhurst R.J, “The Interpretation of Igneous Rocks”. George, Allen and Unwin, London (1979). [25] Streckeisen A.L., “Classification and nomenclature of volcanic rocks, lamprophyres, carbonatites and melilitic rocks, IUGS Subcommission on the Systematics of Igneous Rocks”, Geol. Rundsch. (1980) 69, 194-207. [26] Irvine T.N., Baragar W.R.A., “A guide to the chemical classification of the common volcanic rocks” Canadian Journal of Earth Sciences (1971) 8, 523–548. [27] Winchester J. A., Floyd P. A., “Geochemical discrimination of different magma series and their differentiation products using immobile elements” Chemical Geology (1977) 20:325-343. [28] Pichavant M., Manning D.A.C., “Petrogenesis of tourmaline granites and topaz granites”, contribution of experimental data 35 (1984) 35-50. [29] London D., Wolf M., Morgan G. B., “Boron saturation in granitic magmas: Tourmaline-biotite-cordierite equilibria”, Geology society of America 26 (1994) 516. [30] London D., “Formation of tourmaline- rich gem pockets in miarolitic pegmatites”, American Mineralogist (1986) 71 396-405. [31] Lynch G., Ortega J., “Hydrothermal alteration and tourmaline-albite equilibrium at the coxheath porphyry Cu-Mo-Au deposit, Nova Scotia”, The Canadian Mineralogist 35 (1977) 79-94. [32] London D., Maning D.A., “Chemical variation and significance of tourmaline from SW England. Economic Geology” (1995) 90, 495-519. [33] Hawthorne F.C., Henry D. J., “Classification of the minerals of the tourmaline group. European Journal of Mineralogy” (1999) 11, 201-215. [34] Pirajno F., Smithies R.H., “The FeO/FeO+MgO ratio of tourmaline: A useful indicator of spatial variations in granite related hydrothermal mineral deposits”, Journal of Geochemical Exploration 42 (1992) 371-381. [35] Romdor P., “The ore minerals and their intergrowth”, copy right Akademic-verlasBerlin (1984). [36] Milovsky A.V., Kononov O.V., “Mineralogy, English translation, Mir Publishers, Moscow”, (1985) 320. [37] Espahbod M.R., “Le District minier de la mine de Turquoise de uhe madan (Neychabur, Iran): Mineralisation et caracteres geologiques, geochimiques et metallogeniques de luraniu, du cuivre et du molybdene”, Ph.D. these presentee devant luniversite de Nancy I (1986) 191. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 389 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 248 |
||
