بررسی سنگشناسی و ژئوشیمی دایکهای مافیک و فلسیک مجموعه پلوتونیک الوند- همدان و بررسی شیمی کانیهای موجود در آنها | ||
| مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران | ||
| مقاله 9، دوره 22، شماره 3 - شماره پیاپی 55، مهر 1393، صفحه 445-458 اصل مقاله (4.2 M) | ||
| نویسندگان | ||
| مینا تبریزی* ؛ علی اصغر سپاهیگرو؛ صدیقه سلامی | ||
| دانشگاه بوعلی سینا | ||
| چکیده | ||
| مجموعهی آذرین الوند از سنگهای آذرین متنوع، دایکهای مافیک و فلسیک (پگماتیتها و آپلیتها) تشکیل شدهاند. پگماتیتها و آپلیتهای منطقه دارای کانیهای کوارتز، فلدسپات، میکا، تورمالین، گارنت و آلانیت هستند. پگماتیتها و آپلیتهای منطقه بر اساس ترکیب کانیشناسی به پگماتیتهای تورمالین- گارنت- موسکوویتدار، آلومینیوسیلیکاتدار و تورمالیندار و آپلیتها به انواع تورمالیندار، گارنتدار و تورمالین- گارنت- موسکوویتدار و از نظر ژئوشیمیایی به پگماتیتها و آپلیتهای سدیک و پتاسیک تقسیم میشوند. نمودارهای هارکر و عنکبوتی نشان میدهند که دایکهای پگماتیتی با دایکهای آپلیتی منطقه و دایکهای مافیک با دیگر سنگهای مافیک تا حدواسط توده هم خاستگاه را تشکیل میدهند. دایکهای فلسیک پرآلومین و آهکی-قلیایی هستند. آهکی-دایکهای مافیک آهکی-قلیایی، تولئیتی و متاآلومین هستند. ترکیب گارنت پگماتیتها از نوع پیرالسپیتاند (Prp < sub>0.8-Grs3.1 Sps61.5- Alm34.6-)، ترکیب پلاژیوکلاز پگماتیتها و آپلیتها که به ترتیبAn2-5 و An7-13 هستند. در پگماتیتها، پتاسیم فلدسپارها با همرشدی آلبیت به حدود 50% میرسند. میکای سفید موجود در پگماتیتها و آپلیتهای منطقه در گسترهی بین موسکوویت و سلادونیت قرار میگیرند. بیوتیتهای موجود در آپلیتها سیدروفیلیت و آلانیتهای موجود در پگماتیتها از نوع غنی از Ce هستند. بر اساس بررسیهای ژئوشیمیایی دایکهای فلسیک، مافیک و سنگهای میزبان مافیک روی نمودارهای عنکبوتی در عناصر Nb، Ta، Ti، Y، Hf، Zr و HREE تهیشدگی و در عناصر LIL (K, Rb, Cs) و LREE غنیشدگی نشان میدهند که نشانگر تشکیل آنها در یک محیط فرورانش است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دایک؛ پگماتیت؛ آپلیت؛ سنگ میزبان؛ کانیشناسی؛ ژئوشیمی؛ الوند | ||
| مراجع | ||
|
[1] Jahns R.H., Burnham C.W., “Experimental studies of pegmatite genesis: I.A model for the derivation and crystallization of granitic pegmatites”, Econ. Geol 64 (1969) 843-864. [2] سپاهیگرو، ع. ا.،˝ پترولوژی مجموعه پلوتونیک الوند با نگرش ویژه بر گرانیتوئیدها˝، رساله دکتری پترولوژی، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت معلم تهران )1378). [3] Shahbazi H., Siebel W., Pourmoafee M., Ghorbani M., Sepahi A. A., Shang C. J., VousoughiAbedini M., ˝Geochemistry and U-Pb zircon geochoronology of Alvand plutonic complex in Sanandaj-Sirjan Zone (Iran): New evidence for Jurassic magmatism˝, Journal of Asian Earth Sciences 39 (2010) 668- 83. [4] ترکیان ا.، ˝مطالعه پتروگرافی و پتروفابریکی پگماتیتهای الوند (همدان)˝، پایاننامه کارشناسی ارشد زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تهران (1374). [5] پورمعافی م.، ایرانی م.، ˝سنگ شناسی، ژئوشیمی و پترولوژی توده گرانیتی الوند (همدان)˝. نشریه علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، شماره3 (1374) ص 75 - 88. [6] پادیار ف.، ˝بررسی پتروگرافی و ژئوشیمیایی گرانیتوئیدهای روشن الوند و بررسی پراکندگی تیتانیوم در آن˝، پایان نامه کارشناسی ارشد زمین شناسی، دانشگاه تهران (1378). [7] هاشمی م.، ˝مطالعه فرایندهای تحول ماگمایی در مجموعه پلوتونیک الوند˝. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا) 1384). [8] شهبازی ح.، ˝پترولوژی مجموعه سنگهای آذرین و میگماتیتهای کمپلکس الوند و توده نفوذی آلموقلاغ همدان و ارتباط ژنتیکی بین آنها˝. رساله دکتری، دانشگاه شهید بهشتی (1389). [9] قدیری م.، ˝مطالعه توده پلوتونیک الوند و هاله دگرگونی آن در منطقه مریانج- پسیجان (همدان) ˝. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا (1388). [10] سپاهی گرو، ع. ا.، معین وزیری ح.، ˝مروری بر فازهای پلوتونیک و رگههای موجود در مجموعه پلوتونیک الوند˝، مجله علوم دانشگاه تهران، شماره 2 ، جلد بیست و ششم (1379)، ص 186- 175. [11] Stöcklin J.,˝ Structural history and tectonics of Iran: a review˝. American Association Petroleum Geologists Bulletin 52 (1968) 1229-1258. [12] مجیدی ب.، عمیدی س. م.، ˝شرح نقشه زمینشناسی چهارگوش همدان˝، ترجمه منوچهر سهیلی و همکاران، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور (گزارش داخلی) (1359). [13] Mohajjel M., Fergusson C. L., Sahandi M. R., ˝ Cretaceous-Tertiary convergence and continental collision, Sanandaj-Sirjan Zone, western Iran˝. Journal of Asian Earth Sciences 21(2003) 397-412. [14] Deer W.A., Howie A., Zussman J., “Rock-forming minerals”, Long man, London (1982) 919p. [15] Cox, K. G., Bell, J. D. and Pankhurst, R. J.,˝ The Interpretation of Igneous Rocks˝. Allen and Unwin, London (1979) 450. [16] Irvine T. N., Baragar W. R. A., ˝ A guide to the chemical classification of common volcanic rocks˝. Can. Journal of Asian Earth Sciences 8 (1971) 523 484. [17] Shand S. J., ˝ Eruptive Rocks, their genesis, composition, classification and their relation to ore deposites (3rd Ed)˝. John Wiley and Sons (1943) 448. [18] Harker A., “The natural history of igneous rocks”, Methuen, London (1909). [19] Kertz R., ˝Symbol for rock- forming minerals˝. American Mineralogist 68(1983)277-9. [20] Boynton W.V., ˝Cosmochemistry of the rare earth elements: meteorite studies in: Henderson, P. (ed) Rare Earth Element Geochemistry". Elsevier˝, Amsterdam (1984) 63-114. [21] Pearce J. A., Harris N. B. W., Tindle A. G., ˝ Trace element discrimination diagram for the tectonic interpretation of granitic rock˝ , Journal of Petrology 25 (1984) 956-983. [22] Thompson R.N., "Magmatism of the British Tertiary volcanic province", Scottish Journal of Geology 18 (4) (1982) 9–107. [23] Pearce A. J., ˝Role of the sub- continental lithosphere in magma genesis at active continental margins˝, In: Hawkesworth C. J. and Norry, M. J., (eds), Continental basalts and mantle xenolithe, Shiva, nantwich (1983) 230- 249. [24] Rogers J. J. W., Suayah I. B., Edwards J. M., ˝Trace elements in continental margine magmatism, Part IV˝. Geological Society of America Bulletin 95 (1984) 1437-1445. [25] Sun S. S., McDonough W. F., ˝ Chemical and isotopic systematic of oceanic basalts: implications for mantle composition and process. In: Saunders, A. D., Norry, M. J. (eds.) Magmatic in ocean basins˝. Geological Society Publication London 42 (1989) 313-45. [26] Deer W.A., Howie A., Zussman J., “An introduction to the rock-forming minerals”, Long man, London (1991) 528p. [27] Reto G., Sorena S. S., ”Allanite and Other REE-Rich Epidote-Group Minerals”, Reviews in Mineralogy and Geochemistry 56 (2004) 431-493. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 380 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 251 |
||
